De plek waar The Beatles hun allerlaatste concert gaven is vanaf volgend jaar te bezichtigen door het publiek. Als het voormalige hoofdkantoor van hun platenlabel opengaat als museum, zal ook het dak van hun beroemde Rooftop Concert te bezoeken zijn. De website van de band kondigde vandaag aan dat 3 Savile Row, in het hart van Londen, in de loop van 2027 opengaat. Het project wordt aangeprezen als "zeven verdiepingen vol nooit eerder geziene archieven, wisselende tentoonstellingen, een reconstructie van de opnamestudio in de kelder en het beroemde platte dak". Het is nog niet bekendgemaakt wanneer precies de opening is of hoe duur de kaartjes zijn. Paul McCartney noemt het een goed alternatief voor de beroemdste Beatles-bestemming van Londen, de studio van Abbey Road. "Daar kun je niet naar binnen en het verkeer stoort zich aan alle opstoppingen", zegt hij tegen de BBC over het zebrapad waar fans de platenhoes nadoen. "Hier kun je het dak op gaan en doen alsof je een Beatle bent." Geruzie The Beatles kochten het pand in 1968 als hoofdkwartier van hun muzieklabel Apple. Begin 1969 nam de groep hier een groot gedeelte van hun laatste album op: Let it be. Eerdere sessies in de Twickenham-studio waren op ruzie uitgelopen en George Harrison had zelfs enige tijd de band verlaten. In de kelder van 3 Savile Row, in het hippe modedistrict van de Britse hoofdstad, hervond de band het enthousiasme. Er werd besloten de opnames officieel af te sluiten met liveopnames van enkele nieuwe nummers op het dak van het gebouw. Het leidde op 30 januari 1969 tijdens de lunchpauze tot een grote toeloop rond het gebouw van belangstellenden die nummers als Get Back en Don't let me down wilden horen. Omwonenden klommen zelfs op de daken om te kijken: Vanwege het rumoer kwamen uiteindelijk politieagenten aan de voordeur om de opnames na 42 minuten stil te leggen. De Beatles zagen dat als het ideale einde voor hun film Get Back, waarin het opnameproces van het album was gevolgd. "Laat ze me maar wegslepen", was de houding van drummer Ringo Starr. "Dat was pas een dramatisch einde geweest, maar die verdraaide smeris wilde me maar niet wegslepen." Het afwerken van het album zou nog ruim een jaar duren, in de tussentijd viel de band definitief uiteen. 3 Savile Row sloot de deuren in 1972 voor een renovatie, maar zou nooit meer opengaan als studio. In het pand zou later een kledingzaak worden gevestigd, de studio in de kelder werd een opslagruimte. "We hebben een hoop bijzondere herinneringen aan deze plek, met name het dak", zegt Paul McCartney nu in de aankondiging dat het pand opengaat. "Er zijn heel indrukwekkende plannen en ik kan niet wachten tot we die aan iedereen kunnen laten zien." "Het is eigenlijk een soort thuiskomen", valt Starr, de andere nog levende Beatle, hem bij. Huidig Apple-baas Tom Greene voorspelt dat het een populaire bestemming gaat worden voor Beatles-liefhebbers. "Elke dag staan hier fans voor de deur om foto's van buiten te nemen, maar vanaf volgend jaar mogen ze ook binnenkomen en alle zeven verdiepingen van dit iconische gebouw ontdekken."
https://nos.nl/l/2613921

Songfestival geeft Israël waarschuwing vanwege oproep tot stemmen

https://nos.nl »
Sat, 9 May 2026 20:15:19 +0200

De organisatie van het Eurovisie Songfestival heeft een waarschuwing gegeven aan de Israëlische omroep KAN voor het overtreden van de regels. Dat heeft songfestivaldirecteur Martin Green gezegd tegen de Noorse televisiezender TV 2. De Israëlische deelnemer Noam Bettan had op sociale media in verschillende talen opgeroepen op Israël te stemmen. "We zijn op de hoogte gebracht van video's met de oproep van de artiest die KAN vertegenwoordigt om tien keer op Israël te stemmen", aldus Green. Hij zegt dat het niet in lijn is met de regels of geest van de wedstrijd om op te roepen de tien stemmen per persoon voor één inzending te gebruiken. De organisatie heeft de Israëlische delegatie gevraagd de video's te verwijderen. Daar heeft de delegatie volgens Green gehoor aan gegeven. KAN laat in een reactie aan TV 2 weten dat Bettan de oproep op eigen initiatief heeft gedaan, "zonder enige vorm van illegale financiering". De omroep stelt dat de video's vergelijkbaar zijn met de wervende uitingen van andere deelnemende artiesten. 'Niet tolereren' De songfestivaldirecteur zei vorige week in een interview met Nieuwsuur dat er dit jaar streng gecontroleerd wordt op politieke inmenging en disproportionele stemmenwerving. "Al hebben we juryleden om de stemming in evenwicht te brengen, dit soort activiteiten zullen we absoluut niet tolereren. Ik denk dat we de afgelopen jaren misschien niet streng genoeg zijn geweest." Bij de vorige editie kreeg Israël de meeste stemmen van het publiek. Onderzoeksjournalisten onthulden enkele dagen na het liedjesfestijn dat een Israëlische overheidsinstantie, die onder het kantoor van premier Netanyahu valt, een omvangrijke campagne had gevoerd om de Israëlische inzending te promoten. Boycot Over de komende editie van het Eurovisie Songfestival is al veel te doen geweest vanwege de deelname van Israël. Verschillende landen, waaronder Nederland, besloten het evenement te boycotten. Aanstaande dinsdag vindt in Wenen de eerste halve finale plaats. De finale is op 16 mei.
https://nos.nl/l/2613735

Groot Amsterdams festival op valreep afgelast, organisatie naar rechter

Ziggo-klanten krijgen live eredivisievoetbal in basispakket, prijs gaat omhoog

Schrijver en strijdbaar zieke Karin Spaink (68) overleden

https://nos.nl »
Fri, 8 May 2026 19:45:22 +0200

"Als alles volgens plan is verlopen, ben ik vanochtend overleden." Met die woorden kondigt journalist en activist Karin Spaink haar eigen dood aan, in haar laatste blogpost getiteld Exit Spaink. De voormalige Parool-columnist overleed vandaag op 68-jarige leeftijd op een zelfgekozen moment, in aanwezigheid van haar geliefden. Spaink schreef ruim duizend columns voor de Amsterdamse krant, onder meer over privacy, seksuele diversiteit en feminisme. Ze richtte uiteindelijk ook de privacy-organisatie Bits of Freedom op. Maar een groot deel van de columns ging ook over de worsteling met haar gezondheid. Ze leed sinds 1986 aan de auto-immuunziekte multiple sclerose (MS). Daar schreef ze in 1993 het boek Vallende vrouw over. Ook publiceerde ze De benenwagen, het succesverhaal van de Canta, over het gehandicaptenvoertuig dat ze sinds 1994 gebruikt en waarmee ze eens naar Polen reed. Ze keerde zich fel tegen kwakzalvers die vinden dat 'ziekte tussen je oren zit' en dat het aan jezelf ligt als je niet geneest. Daarover zei ze in Het Parool: "We doen alsof we in een dictatuur leven: we worden geregeerd door ons hoofd, terwijl ook ons lichaam de baas kan zijn." Computerprogrammeur Spaink groeide op in Weesp. Ze volgde een lerarenopleiding Engels, deed de studie sociologie en een opleiding tot computerprogrammeur. Ze werkte voor de PSP, een van de voorlopers van GroenLinks en als programmeur bij vliegtuigenfabriek Fokker. Daarna werd ze schrijver en journalist. In 1995 kreeg ze een hersenbloeding, in 2006 bleek ze borstkanker te hebben en in 2013 raakte ze in een diepe depressie na het overlijden van haar hartsvriendin. "Telkens heb ik mezelf uiteindelijk herpakt, vaak met hulp van mijn vrienden", aldus Spaink op haar blog. Uiteindelijk was het toch de MS die haar fataal werd. Nadat ze in 2023 een heftige MS-aanval kreeg, bleef ze achteruit gaan. Ze kon steeds minder en vreesde afhankelijk te worden van hulp van anderen. "Amsterdam zal haar missen en ik ook", schrijft burgemeester Halsema op Instagram. Ze roemt haar "sprankelende, kritische geest". "Karin analyseerde en bekritiseerde de tijdgeest, was onversneden radicaal en activistisch als het nodig was en relativerend en grappig als het kon. Ze was indrukwekkend, maar vooral gewoon erg leuk." In plaats van af te wachten wat ze nog meer moest inleveren, koos Spaink voor de dood, schrijft ze op haar blog. Ze deed een euthanasie-aanvraag, die vandaag werd uitgevoerd. Naar eigen zeggen heeft ze het achttien jaar langer uitgehouden dan ze had gedacht.
https://nos.nl/l/2613629

Gesloten paviljoens op gespannen Biënnale van Venetië vol protest

https://nos.nl »
Fri, 8 May 2026 19:19:38 +0200

De Biënnale van Venetië, 's werelds oudste en belangrijkste tentoonstelling voor hedendaagse kunst, beleeft dit jaar een zeer gespannen editie. Felle protesten tegen de deelname van Israël en Rusland overschaduwen de start. Vandaag hielden zeker zes kunstenaars hun tentoonstelling gesloten uit protest tegen de aanwezigheid van Israël, schrijft de Amerikaanse krant The New York Times. Zo bleven de deuren van het Oostenrijkse paviljoen dicht, waar de dagen ervoor lange rijen stonden voor een tentoonstelling met naakte performancekunstenaars. Ook België deed mee aan de staking, net als kunstenaar Dries Verhoeven, die Nederland vertegenwoordigt op de Biënnale. Zijn team en hij hielden het kunstwerk The Fortress gesloten uit solidariteit met "allen die oproepen om een einde te maken aan het aanhoudende geweld in Gaza", schrijft hij op Instagram. 'Plek waar iedereen welkom is' De Biënnale van Venetië bestaat sinds 1895. Kunstenaars vertegenwoordigen hun land met kunst in nationale paviljoens. De officiële opening is morgen, maar de tentoonstelling is al deze week begonnen. Volgens het bestuur van de tentoonstelling staat de Biënnale boven geopolitieke conflicten en is het een plek waar iedereen welkom is. Rusland mag daarom voor het eerst sinds de invasie in Oekraïne in 2022 meedoen en ook voor Israël is er plek op deze 61ste editie. De controverse hierover begon al eerder. Zo trad de jury eind vorige maand af, nadat ze enkele dagen daarvoor had gezegd geen prijzen uit te reiken aan landen die door het Internationaal Strafhof worden beschuldigd van misdaden tegen de menselijkheid, doelend op Israël en Rusland. De Italiaanse regering werkte de Russische deelname tegen, en de EU dreigde een subsidie van 2 miljoen euro voor de Biënnale in te trekken, omdat Rusland weer mocht meedoen. Deze week waren er geregeld protesten op de Biënnale. De Russische punkgroep Pussy Riot en leden van de Oekraïense feministische protestbeweging Femen bestormden het Russische paviljoen, met roze bivakmutsen op en gehuld in een wolk van roze, blauwe en gele rook. Het Russische paviljoen, waar muzikale optredens te zien zijn, gaat vermoedelijk niet open voor het publiek. Het sluit naar verwachting al voor de officiële opening van morgen, meldt persbureau AP. De optredens zijn opgenomen en zijn de rest van de tentoonstelling, die tot 22 november duurt, door een raam te zien.
https://nos.nl/l/2613627

Prijs Switch 2 stijgt, waarschijnlijk door tekort aan computerchips

https://nos.nl »
Fri, 8 May 2026 17:15:22 +0200

De prijs van de Switch 2, de spelcomputer die videogamebedrijf Nintendo vorig jaar uitbracht, wordt wereldwijd verhoogd. Vanaf 1 september zal de console in Europa 499,99 euro kosten in plaats van 470 euro, de huidige prijs. Nintendo verhoogt de prijzen doordat de marktomstandigheden zijn veranderd, staat in een verklaring. Ook kijkt de fabrikant naar de "wereldwijde zakelijke vooruitzichten". Hoewel dat niet expliciet wordt benoemd, heeft de prijsverhoging waarschijnlijk te maken met het tekort aan chips voor het werkgeheugen en de opslag van de consoles. Door de snelle opkomst van AI zijn er steeds meer computers in datacenters nodig. Daardoor is de vraag naar chips voor werkgeheugen en opslag ook flink gestegen en dat zet ook de prijzen van desktops, laptops en smartphones onder druk. Export van grondstoffen Een andere factor is mogelijk de oorlog in het Midden-Oosten. Daardoor staat de export van belangrijke grondstoffen voor chips en elektronica onder druk. Nintendo is niet de eerste die de prijzen van spelcomputers verhoogt. Eerder dit jaar kondigde Sony, de producent van spelcomputer PlayStation, ook al aan dat de prijs van die console flink zou stijgen. Ook daar speelde het tekort aan chips hoogstwaarschijnlijk een rol. Eerder werd ook al duidelijk dat een nieuwe versie van de compacte spelcomputer Steam Machine later uitkomt dan de bedoeling was. Dalende verkoop Door de prijsstijging verwacht Nintendo dit jaar minder Switch 2's te gaan verkopen dan vorig jaar. In het afgelopen boekjaar verkocht het bedrijf bijna 20 miljoen exemplaren van de console. Er wordt verwacht dat dat aantal zal dalen naar 16,5 miljoen exemplaren. In een verklaring biedt Nintendo zijn excuses aan aan klanten "voor de gevolgen die deze prijsaanpassingen kunnen hebben", maar vraagt het bedrijf wel om begrip voor de maatregel.
https://nos.nl/l/2613608

Door oorlog vertraagde kunst na twee maanden aangekomen Drents Museum

Britten vieren 100ste verjaardag van geliefd instituut: sir David Attenborough

https://nos.nl »
Fri, 8 May 2026 07:48:23 +0200

Zijn stem is er een uit duizenden. Miljoenen tv-kijkers en natuurliefhebbers over de hele wereld zullen die onmiddellijk herkennen. De lichtelijk hese toon. De korte, afgemeten zinnen met de lange pauzes. "En hier... in het hart van de jungle. Een spectaculaire vertoning." Hij is een meester in het opbouwen van spanning met een paar trefzekere woorden. Een alledaagse scène met een jagende otter in een Britse achtertuin verandert zo in een actiefilm. En altijd de verwondering en nieuwsgierigheid die erin doorklinkt. Die stem is natuurlijk van sir David Attenborough. De Britse documentairemaker en tv-persoonlijkheid wordt vandaag 100 jaar. Het Verenigd Koninkrijk staat uitgebreid stil bij deze bijzondere verjaardag. Overspoeld door felicitaties Voor veel Britten is hij een "national treasure", een term die Attenborough zelf rijkelijk overdreven vindt. Maar het geeft wel aan hoe geliefd hij is als de maker van populaire series als Planet Earth en Blue Planet. Net als de monarchie is Attenborough een Brits instituut. Vanavond staat de jarige in de volle schijnwerpers in de Royal Albert Hall in Londen. De BBC, de omroep waarmee Attenborough onlosmakelijk verbonden is, zendt dan een anderhalf uur durend tv-programma uit met fragmenten van zijn vele documentaires en een optreden van het BBC Concert Orchestra. Ter ere van zijn 100ste verjaardag is een nieuwe wespensoort naar hem vernoemd: de Attenboroughnculus tau. De jarige zelfs reageert er allemaal wat beduusd op vandaag. "Ik had me voorgenomen mijn verjaardag rustig te vieren, maar velen van u hadden daar andere ideeën over." Hij zegt overspoeld te zijn door felicitaties, "van kleuterklasjes tot verzorgingstehuizen en vele anderen van elke leeftijd". Liefde voor de natuur Voor David Attenborough begon de fascinatie met de natuur al op jonge leeftijd. Als kind verzamelde hij stenen, fossielen en andere natuurobjecten. Hij raakte als tiener onder de indruk van de Canadese schrijver en natuurbeschermer Archibald Belaney, die al in de jaren 30 van de vorige eeuw waarschuwde voor de verwoestende impact van de mens op de natuur. Het was een kritisch geluid dat in die tijd nog zeldzaam was, maar wat de jonge David nooit zou vergeten. Na zijn studie zoölogie en geologie aan de Universiteit van Cambridge kreeg hij in 1952 zijn eerste baantje bij de BBC. Van meet af aan was hij betrokken bij natuurprogramma's. In 1954 presenteerde hij zijn eerste tv-programma, Zoo Quest, waar Attenborough met medewerkers van de Londense dierentuin op zoek ging naar wilde dieren tijdens een expeditie in Sierra Leone. Het was het begin van een fenomenale reeks natuurseries. Attenborough trok van de ijswoestijnen van Antarctica naar de gloeiende zandwoestijnen van de Sahara. Hij drong door tot diep in de jungles van Congo en het regenwoud van het Amazonegebied. Zijn team bezocht de toppen van de hoogste bergen en de onmetelijke dieptes van de oceanen. Zijn series kenmerkten zich door spectaculaire beelden die tot stand kwamen door het veelvuldig experimenteren met de nieuwste cameratechnieken. Maar het was bovenal zijn markante en dragende stem die de documentaires zo herkenbaar maakten. De Attenborough-stijl werd dé standaard voor natuurfilms. Het was niet voor niets dat hij tot drie keer toe de prestigieuze Emmy Award won in de categorie outstanding narrator (uitmuntende verteller). De bewondering voor Attenborough reikt tot ver buiten de landsgrenzen. Met zijn series bereikte hij een miljardenpubliek en daarmee is hij een van de belangrijkste uithangborden van de BBC. De serie Blue Planet alleen al werd in maar liefst 150 landen uitgezonden. Het maakte hem tot een van de bekendste Britten ter wereld. Zijn fascinatie voor de natuur gaat steevast gepaard met zorgen. In zijn series waarschuwt hij herhaaldelijk voor gevolgen van klimaatverandering. In 2019 maakte hij een zeldzame uitstap naar Netflix. Bij de BBC was hij gebonden aan strenge regels voor onpartijdigheid en neutraliteit. Bij Netflix had hij meer vrijheid en zijn serie Our Planet stond dan ook volledig in het teken van de verwoestende gevolgen van het menselijk handelen voor de natuur. Aan zijn lange carrière, die zich inmiddels over acht decennia uitstrekt, komt nog altijd geen einde. Ondanks zijn hoge leeftijd is hij geenszins van plan om met pensioen te gaan. Zijn 100ste verjaardag gaat gepaard met de lancering van de nieuwe natuurserie Secret Garden over Britse achtertuinen. Een serie die hij op kenmerkende wijze opent: "Op de Britse eilanden zijn er magische plekken. Onze trots en vreugde: onze achtertuinen. Maar de meesten van ons hebben totaal geen idee van de wilde wereld die vlak onder onze neus leeft. Sommige Britse tuinen zijn diverser dan het tropische regenwoud. Welkom in de verborgen wereld die aan onze voeten ligt."
https://nos.nl/l/2613534

Actrice die inspiratie was voor Avatar klaagt regisseur Cameron aan: 'Gezicht gestolen'

https://nos.nl »
Thu, 7 May 2026 09:47:41 +0200

Actrice Q'orianka Kilcher klaagt regisseur James Cameron aan, omdat hij haar gezicht heeft gebruikt voor de Avatar-filmreeks. Cameron gaf de aliens in zijn film uit 2009 haar trekken. Cameron kwam foto's van Kilcher tegen toen ze als 14-jarige Pocahontas speelde in de film The New World. "Ze heeft een heel bijzonder gezicht", zei de regisseur over de Duits-Amerikaanse actrice van inheems Peruviaanse afkomst. Door haar geïnspireerd schetste hij daarna de blauwe alien Neytiri. Met name Kilchers kin, mond en kaaklijn zijn daarin duidelijk terug te zien. Kilcher hoorde in 2010 over haar bijdrage aan de film toen Cameron haar bedankte met een ingelijste schets van Neytiri, in de film gespeeld door Zoë Saldaña. "Jouw schoonheid was een vroege inspiratie. Jammer dat je met een andere film bezig was. Volgende keer beter", schrijft hij in een opdracht erbij. Tot een verdere samenwerking kwam het echter nooit. Uitgebuit "Ik had nooit gedacht dat iemand die ik vertrouwde planmatig mijn gezicht zou gebruiken bij een uitgebreid ontwerpproces en het zonder mijn toestemming zou inzetten voor een enorme productie", zegt Kilcher nu. "Dit is ver over de grens. Dit is verkeerd." Haar advocaten noemen het extra wrang dat de film een antikoloniale boodschap uitdraagt, maar juist een actrice van inheemse afkomst exploiteerde. "Een van Hollywoods machtigste filmmakers gebruikte de uiterlijke kenmerken en culturele achtergrond van een jong, inheems meisje zonder haar te noemen of te compenseren", redeneert haar advocaat. "Deze lucratieve films doen alsof ze oog hebben voor de inheemse strijd, maar buiten achter de schermen een echt inheems meisje uit." Volgens de advocaten overtreden de films ook een recente wet uit Californië die deepfake-pornografie verbiedt, omdat het tienergezicht van Kilcher werd gebruikt voor een seksscène in de film. Miljarden Kilcher eist een niet nader genoemd geldbedrag van Cameron. Ook wil ze genoemd worden als inspiratiebron voor de aliens en meer zeggenschap krijgen over het gebruik van het personage in de toekomst. Cameron of zijn filmstudio heeft nog niet gereageerd op de aanklacht. De rechtszaak wordt in Hollywood op de voet gevolgd, omdat de discussie over beeldrechten door de opkomst van AI op scherp is komen te staan. Avatar is een van de meest succesvolle filmreeksen ooit, met drie films die gezamenlijk miljarden hebben opgebracht. In totaal haalden de films vijf Oscars binnen, met name voor de innovatieve special effects waarmee Cameron een hele wereld uit de computer toverde.
https://nos.nl/l/2613427

Van Bolle Jos tot Afghanistan en de afhaalchinees: hun verhalen wonnen een Tegel

https://nos.nl »
Thu, 7 May 2026 07:25:10 +0200

Het programma Boos van Tim Hofman, de onthulling van Follow the Money over Bolle Jos, de serie De Afhaalchinees en de documentairereeks Hila voorbij de Taliban: het zijn allemaal journalistieke producties die in de prijzen zijn gevallen bij De Tegel. De jaarlijkse uitreiking van die prestigieuze journalistieke prijzen was gisteravond in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Boos onderzocht samen met Investico en het Nederlands Dagblad de organisatie Christenen voor Israël en hun bijdragen aan de bezetting van de Westelijke Jordaanoever. Boos won eerder ook al een Tegel voor de onthullingen over de misstanden bij The Voice of Holland. Er zijn in totaal tien categorieën bij De Tegel. In de categorie Verslaggeving wonnen Parool-verslaggevers Wouter Laumans, Paul Vugts en Jesper Roele. Zij kregen de onderscheiding voor hun verslaggeving na de dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude. Cameravrouw De onderzoeksjournalisten van Follow the Money wonnen in de categorie Nieuws. Samen met het AD ontdekten ze dat Jos L., een van de meest gezochte criminelen van Nederland, in Sierra Leone zat. Ook cameravrouw Antoinette Verbree ging naar huis met een Tegel voor haar werk aan Hila voorbij de Taliban. Die documentaireserie gaat over de vrouwen in het Afghanistan van nu. Dat geldt ook voor Qian van Binsbergen, die de serie De Afhaalchinees maakte voor Omroep Zwart. Verslag vanuit Syrië Vorig jaar wonnen onder meer NOS-correspondent Daisy Mohr en cameravrouw Edmée van Rijn een Tegel voor hun verslaggeving vanuit het Midden-Oosten. Mohr en Van Rijn werken vanuit Beiroet in Libanon en deden onder meer verslag vanuit Syrië na de val van het regime van Assad. Verder kregen toen ook Friso Bos, Oscar Spaans en Bart Vuijk van het Noordhollands Dagblad een Tegel. Zij deden onderzoek naar het gifschandaal in Beverwijk. De journalistieke prijs werd in 2006 ingesteld. De naam komt van het boek Tegels lichten van Henk Hofland, een metafoor over het nut van de journalistiek: daglicht werpen op het ongedierte dat schuilgaat onder het trottoir. Winnaars krijgen als prijs een daadwerkelijke stoeptegel.
https://nos.nl/l/2613415

CNN-oprichter Ted Turner (87) overleden, begon 's werelds eerste 24-uurszender

https://nos.nl »
Wed, 6 May 2026 18:25:35 +0200

Ted Turner, de grondlegger van de Amerikaanse nieuwszender CNN, is op 87-jarige leeftijd overleden. Het tv-station was in 1980 de eerste zender ter wereld die 24 uur per dag nieuws uitzond. De internationale doorbraak van het tv-station kwam begin jaren 90, tijdens de Eerste Golfoorlog. In de eerste dagen van de Amerikaanse bombardementen op Irak deed het CNN-team doorlopend verslag vanuit hun kamer in het Rashid Hotel in hoofdstad Bagdad. CNN-oorlogsverslaggever Peter Arnett werd hierdoor internationaal een grote naam. Hij overleed afgelopen december. Turner werd vanwege de liveverslaggeving in 1991 gekozen als persoon van het jaar door het Amerikaanse magazine Time. President Trump noemt hem in een reactie op zijn overlijden "een van de grootsten aller tijden". Turner, geboren in 1938 in de staat Ohio, nam als 24-jarige het reclamebureau van zijn vader over, die was overleden door zelfdoding. Hij bouwde dat in de decennia erna uit tot een wereldwijd conglomeraat van zeven tv-stations, drie professionele sportclubs en twee filmstudio's. In 1996 verkocht hij zijn bedrijf aan Time Warner voor 7,3 miljard dollar in aandelen. In tegenstelling tot wat hem was toegezegd, werd hij tot zijn grote verdriet na de overname bij CNN langzaam op een zijspoor gezet. In dat jaar begon overigens ook een andere mediamagnaat, de Australiër Rupert Murdoch, met de 24-uurszender Fox News. De rechtse zender groeide uit tot de grootste concurrent van CNN. Bravoure Turner zette zich vooral in de beginjaren met hart en ziel in voor het bedrijf. CNN was zijn "kindje", en hij verklaarde zelf twintig jaar in zijn kantoor te hebben gewoond. Oudgedienden bij het tv-station verklaarden dat hij wel eens in een badjas op de redactie verscheen. Sleutel tot succes was in zijn woorden "vroeg naar bed, vroeg opstaan, keihard werken en adverteren". Aan bravoure had hij geen gebrek. "Als Alexander de Grote de destijds bekende wereld kon veroveren, waarom zou ik dan niet CNN kunnen beginnen?", zei hij ooit tegen Oprah Winfrey. Ted Turner was ook buiten de media op tal van gebieden actief. Zo was hij een fervent zeiler; in 1977 won hij de regatta America's Cup. Hij zette zich ook in voor het terugdringen van het aantal kernwapens en dankzij zijn gift van een miljard dollar werd in 1998 de United Nations Foundation opgericht. De organisatie ondersteunt de VN bij uiteenlopende kwesties, bijvoorbeeld op het gebied van klimaatverandering en mensenrechten. Turner bezat een enorme hoeveelheid land, waaronder negentien ranches in diverse staten in de VS en Argentinië. Hij zette zich met succes in tegen het uitsterven van de bizon en bezat ruim 50.000 van die dieren. In 2022 begon hij restaurantketen Ted's Montana Grill, waar bizonburgers worden geserveerd. Inmiddels zijn er meer dan veertig vestigingen in zestien staten. Tevens had hij een vriendschap met de Cubaanse leider Fidel Castro, waarmee hij een passie deelde voor de jacht. Jane Fonda De spraakzame Turner kwam onder vuur te liggen toen hij in een toespraak suggereerde dat werkloze zwarte mensen ingezet zouden moeten worden om mobiele raketten met touwen te vervoeren, "zoals de Egyptenaren de piramides bouwden". Een grapje, zei hij nadat er commotie over was ontstaan. Turner maakte in 2018 bekend dat hij leed aan een vorm van dementie. Begin vorig jaar werd hij opgenomen in het ziekenhuis met een milde longontsteking, waar hij van herstelde. Ted Turner was driemaal getrouwd, onder meer met actrice Jane Fonda. Dat huwelijk strandde in 2001 omdat Fonda zijn escapades met andere vrouwen niet meer trok. De filmster sprak evenwel nog altijd vol lof over haar ex-man. "Gezien zijn jeugd had hij een dictator moeten worden", aldus Fonda. "Het is een wonder dat hij is geworden wie hij is. Het is een man die naar de hemel zal gaan, waar hij verwelkomd zal worden door een heleboel dieren, dieren die dankzij Ted voor uitsterven zijn behoed." Montana Turner, die atheïst was sinds zijn zus op 17-jarige leeftijd overleed, had zelf ook een idee van hoe de hemel eruitziet: "Als Montana in de zomer". Hij laat vijf kinderen na, evenals veertien kleinkinderen en twee achterkleinkinderen.
https://nos.nl/l/2613373

Op je 82ste nog hongerig: Rolling Stones lanceren nieuwe album vol energie

https://nos.nl »
Wed, 6 May 2026 07:42:18 +0200

Na de officiële aankondiging gisteren van hun 25ste album, Foreign Tongues, kwamen de Rolling Stones naar een monumentaal bankgebouw in de hippe wijk Williamsburg in New York. Daar lanceerden Mick Jagger (82), Keith Richards (82) en Ronnie Wood (78) hun nieuwe plaat, bijna drie jaar na de vorige. Vlak voordat het evenement begint, gluurt Jagger nog even door het gordijn naar de gasten en journalisten. "Hoe is het publiek?", vraagt hij aan tv-presentator en comedian Conan O'Brien. Die herinnert zich dat Jagger dat de eerste keer dat hij hem interviewde ook al vroeg. Het illustreert het jeugdige enthousiasme van Jagger, Richards en Wood, die vol energie de vragen van O'Brien beantwoorden. De stem van Jagger klinkt nu nauwelijks anders dan op opnames uit 1968, oordeelt O'Brien. "O, toen nam ik veel drugs", grapt de leadzanger. Hij is te spreken over de studio in Londen. Daar nam de band in slechts een maand tijd veertien nummers op. "Het was klein, ik kon goed zien wat Keith en Ronnie deden en dachten, dat werkte goed." Correspondent Rudy Bouma was erbij in New York: Vroeger deed de band maanden over het opnemen van een nieuw album, maar veel nummers zijn nog overgebleven van de vorige plaat: Hackney Diamonds uit 2023, waarmee de band de Grammy Award voor beste rockalbum won. De Stones hebben dan ook opnieuw samengewerkt met de jonge producer Andrew Watt (34). Over hoe de samenwerking tussen de uiteenlopende generaties is verlopen, wil hij achteraf niet veel kwijt. "Het ging geweldig!" Drumwerk van Watts Er ging een maandenlange teaser-campagne aan de lancering van Foreign Tongues vooraf. De afgelopen tijd was er onder meer een WhatsApp-groep, die leidde naar een website met cryptische aanwijzingen. Ook stonden in verschillende hoofdsteden billboards met alleen de albumtitel en het logo van de Stones. De titel is overigens een knipoog naar hun iconische logo. Verder werden fragmenten van nummers op sociale media geplaatst en werd de track Rough and Twisted al in een gelimiteerde oplage van duizend vinylplaten verkocht. De prijs: 10 euro en 7 cent, een verwijzing naar de lanceerdatum 10 juli. Andere bekende artiesten als Steve Winwood, Paul McCartney, Chad Smith van de Red Hot Chili Peppers en Robert Smith van The Cure werkten mee aan het album. Ook drumwerk van bandlid Charlie Watts is erop te horen, opgenomen vlak voordat hij in 2021 overleed. Zo kondigde de band het nieuwe album aan gisteren: Op de albumcover vloeien de oude gezichten van de overgebleven leden Jagger, Richards en Woods in elkaar over. "Veel fans hebben fantasieën over de Stones: dat ze sexy zijn", zegt Nathaniel Quinn, die het beeld schilderde. "Maar dit is hoe ze er nu uitzien." 'Mr. Ugly', noemt Mick Jagger het beeld van hun drie vermengde gezichten. Quinn kreeg tal van biedingen op het originele schilderij, maar de kunstenaar piekert er niet over het te verkopen. 'We zijn nog niet klaar' De Rolling Stones, begonnen in 1962, waren de rebelse tegenhangers van de keurige Beatles. Ze gelden als iconen van de rockmuziek, maar lieten ook een wit publiek kennis maken met blues en r&b. Ze hielden ook van country, vertelt Jagger. "We imiteren het niet, maar nemen de stijl over." De band verkocht meer dan 200 miljoen albums en is een van de bestverkopende bands aller tijden. Maar het is nog te vroeg om over hun nalatenschap te praten, zei Richards eerder. "We zijn nog niet klaar. Er is één ding dat we nog niet hebben bereikt, en dat is uitzoeken hoelang je dit kunt volhouden." Richards is de enige van het trio die af en toe onverstaanbaar is tijdens het lanceerevenement in New York. "Dit is de ergste echokamer waarin ik ooit heb gezeten", zegt Richards over de akoestiek in het kerkachtige gebouw. Zijn opmerking zou ook kunnen slaan op de stroom complimenten die de bandleden krijgen van presentator O'Brien. Acteur Leonardo DiCaprio en skiester Lindsey Vonn zitten vooraan in de zaal en klappen mee. Touren? Buiten wachten fans op de vertrekkende bandleden. Twintigers Drake en Duncan spelen zelf in een band en zijn mateloos geïnspireerd door de Stones. "Hun muziek, stijl, kleding, alles!" Jagger signeert hun albums, Woods en Richards lopen door. Op de vraag van de NOS of ze nog gaan touren, komt geen reactie. Sinds het slot van de Hackney Diamonds-tour in 2024 hebben de Stones niet meer opgetreden. Vorig jaar werden plannen voor een nieuwe Europese tournee geschrapt. Ook Rotterdam zou worden aangedaan, maar Richards, die lijdt aan artritis, kon zich er niet aan committeren. Toch lijkt er hoop voor de fans, blijkt uit de slotzin van hun persbericht. "De Rolling Stones zijn hongerig om te bewijzen dat ze nog wat verrassingen in petto hebben, terwijl een andere uitdaging lonkt."
https://nos.nl/l/2613281

Rolling Stones komen met nieuw studioalbum

https://nos.nl »
Tue, 5 May 2026 18:04:47 +0200

De Rolling Stones hebben een nieuw studio-album aangekondigd, Foreign Tongues. Het komt op 10 juli uit, bijna drie jaar na de lancering van hun vorige album Hackney Diamonds. De nieuwe plaat is in een maand opgenomen in de Metropolis Studios in Londen. Hij bevat veertien nummers, die voor een groot deel overbleven van het werk aan Hackney Diamonds. Tijdens de promotie van dat album zei zanger Mick Jagger al dat ze "bijna driekwart" van het volgende album klaar hadden. Nu zegt hij dat het tot stand is gekomen na "heel intense weken" en dat de bandleden er met overtuiging aan hebben gewerkt. Vanavond wordt in New York een videoclip gelanceerd van het nummer In the Stars. De hoes van het album is samengesteld uit de gezichten van Jagger, gitarist Keith Richards en gitarist Ronnie Wood. Op het album is ook drummer Charlie Watts te horen, in een opname die kort voor zijn overlijden in 2021 werd gemaakt. Ook topartiesten uit de gloriejaren van de Stones, zoals Paul McCartney en Steve Winwood, hebben aan Foreign Tongues meegewerkt. Het is het 25ste studioalbum van de Stones, die hun debuut The Rolling Stones meer dan zestig jaar geleden uitbrachten, in 1964. De Stones treden op sinds 1962. Jagger en Richards, beiden 82, zijn er sinds het begin bij, Wood (78) sinds 1975. Geen concerten De band maakte zijn fans al maanden warm voor het nieuwe album, onder meer met T-shirts en posters met de tekst "Who the fuck are The Cockroaches?", een naam waaronder ze in 1977 optraden bij een verrassingsconcert in Toronto. De Rolling Stones gaan voor zover bekend niet live optreden. Plannen voor een tour dit jaar zijn geschrapt, naar verluidt vanwege de gezondheidstoestand van Keith Richards.
https://nos.nl/l/2613243

Artiesten bevrijdingsfestivals krijgen ruimte om 'vrijheid' te belichten

https://nos.nl »
Tue, 5 May 2026 12:17:18 +0200

Vandaag wordt op veertien officiële bevrijdingsfestivals in alle provincies in Nederland de bevrijding gevierd en stilgestaan bij het belang van vrijheid. Maar de festivals willen ook andere thema's aankaarten. "Juist in deze complexe tijd heb je artiesten nodig die de maatschappelijke dialoog durven aan te gaan", zegt Ebel Jan van Dijk, directeur van Bevrijdingsfestival Groningen. Hij vindt het belangrijk dat de bevrijding niet alleen vanuit historisch perspectief wordt gevierd, maar dat er ook stilgestaan wordt bij vraagstukken die jongeren in de huidige maatschappij bezighouden. "We zijn een muziekfestival, maar we willen ook inhoudelijk vrijheid vanuit verschillende perspectieven belichten." Vast onderdeel van de 5 mei-viering zijn de Ambassadeurs van de Vrijheid, die per helikopter of bus door heel Nederland reizen om op te treden bij een van de bevrijdingsfestivals. Dit jaar zijn dat zanger Rolf Sanchez, dj La Fuente, zangeres Karsu en De Jostiband, die zijn gekozen door het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Zij treden op bij verschillende festivals in het land. Hoe de bevrijdingsfestivals invulling geven aan deze viering van de vrijheid en welke artiesten komen, bepalen de organisaties zelf en het verschilt per festival. Te uitgesproken Rapper Sef vertelde in de documentaire IJsland van VPRO 3voor12 dat hij op de lijst stond om dit jaar Ambassadeur van de Vrijheid te worden, maar dat dat niet door is gegaan omdat hij te uitgesproken zou zijn. Sef heeft vaak op bevrijdingsfestivals opgetreden en maakte daar ook van de gelegenheid gebruik om over zijn overtuigingen te spreken. "Maar toen werd ik opeens gebeld dat ik niet meer hoefde te komen", zegt Sef. "Het kan niet anders dan dat die keuze is gemaakt op basis van mijn mening over Palestina." Daar is de artiest verbolgen over. "Eigenlijk zeggen ze: je mag wel je mening uiten, maar niet als dat er een is waarvan wij vinden dat die niet thuishoort op Bevrijdingsdag." Hij is daarvan geschrokken en vindt dat "haaks staan op waar Bevrijdingsdag voor bedoeld is". Sef was naar voren geschoven door de programmeurs van de verschillende bevrijdingsfestivals, legt Hans Laroes uit. Hij is voorzitter van Stichting Bevrijdingsfestivals Nederland. "In het geval van Sef hadden wij een verschil van mening met het comité over de ambassadeur", zegt Laroes. "Hij past bij de waarden van de bevrijdingsfestivals, maar het comité heeft een andere keuze gemaakt". Volgens het comité is Sef buiten de selectie is gevallen mede omdat er vorig jaar kritiek was op de keuze voor de ambassadeurs. Zo hadden toenmalig ambassadeurs S10 en Zoë Tauran zich uitgesproken over Gaza. Daarom kiest het Nationaal Comité 4 en 5 mei naar eigen zeggen dit jaar "voor ambassadeurs die minder uitgesproken zijn over maatschappelijke issues en huidige internationale conflicten". Geen bijzaak In de kernwaarden van de bevrijdingsfestivalkoepel staat dat "meerstemmigheid geen bijzaak, maar een voorwaarde voor een open en vrije samenleving is". De stichting vraagt artiesten die op bevrijdingsfestivals optreden aandacht te besteden aan wat vrijheid voor hen betekent. Hoe artiesten dat doen bepalen ze zelf, zegt Laroes. Waar het Comité 4 en 5 mei kiest voor ambassadeurs die minder uitgesproken zijn, heeft het Groningse bevrijdingsfestival bewust artiesten geboekt die een maatschappelijke, activistische boodschap uitdragen, zegt directeur Ebel Jan van Dijk. Onder anderen Sef, Elmer en Sophie Straat, die bekend is van haar protestliederen, treden er op. "Wij willen ook inhoudelijk vrijheid vanuit verschillende perspectieven belichten. 5 mei, het moment waarop we bevrijd zijn, is het perfecte moment om stil te staan bij de historie", vindt Van Dijk. De dag gaat volgens hem ook om het aansnijden van thema's als solidariteit, inclusie en het plaatsen van vrijheid in een breder perspectief. Hij vindt Sef juist een van de meest geschikte artiesten voor het festival. Volgens hem is een festival bij uitstek de plek om je uit te spreken. "Als het aan mij ligt, maken we van het bevrijdingsfestival een vrijheidsfestival", besluit hij.
https://nos.nl/l/2613192

Actrice Blake Lively en acteur Justin Baldoni staken strijd en treffen schikking

https://nos.nl »
Tue, 5 May 2026 02:33:07 +0200

Actrice Blake Lively en acteur en regisseur Justin Baldoni hebben na twee jaar de strijdbijl begraven. Het tweetal heeft een schikking getroffen. Hiermee zijn de rechtszaken die de twee hadden aangespannen van de baan en komt een einde aan een zeer publieke juridische strijd waarbij ook de beroemde vrienden van de twee betrokken raakten. Lively (38) en Baldoni (42) werkten samen voor de film It Ends With Us, die in 2024 uitkwam. Ze speelden hoofdrollen in de film, die door Baldoni werd geregisseerd. Kort na de opnames betichtte de actrice Baldoni van grensoverschrijdend gedrag en weigerde ze op publiciteitstour met hem te gaan. Lively begon een rechtszaak waarin ze haar mede-acteur beschuldigde van intimidatie, seksueel wangedrag en het op touw zetten van een lastercampagne tegen haar. Hij ontkende en klaagde Lively op zijn beurt aan voor smaad. Huiselijk geweld In de film is een gepassioneerde relatie te zien tussen twee personen die met elkaar zijn getrouwd. Het mannelijke hoofdpersonage wordt gewelddadig en met hulp van een eerdere liefde, verlaat het door Lively gespeelde personage hem uiteindelijk. In een gezamenlijke verklaring zeggen Lively en Baldoni trots te zijn op de film en de aandacht die daarmee wordt gevestigd op huiselijk geweld. Wel stellen ze "te erkennen dat het maakproces uitdagingen met zich meebracht en dat de zorgen die Lively heeft geuit gehoord moesten worden. We blijven ons onverminderd inzetten voor een werkplek die vrij is van ongepast gedrag." Ze zeggen te hopen dat de schikking een vorm van afsluiting biedt en "alle betrokkenen in staat stelt constructief en vredig verder te kunnen gaan". Door de zaak kwamen details over hun privélevens naar buiten. Zo werden appjes en e-mails openbaar die de twee stuurden naar hun beroemde vrienden of die beroemde vrienden over hen stuurden. Onder hen waren ook zangeres Taylor Swift, die een goede vriendin is van Lively, en de man van Lively, acteur Ryan Reynolds. Steun Daarnaast spraken veel mensen hun steun uit aan vooral Lively zoals mede-actrice in de film Jenny Slate, komiek Amy Schumer en regisseurs Paul Feig en Shawn Levy. Lively spande eind 2024 de rechtszaak aan tegen Baldoni, die op zijn beurt een zaak aanspande wegens smaad tegen Lively, haar echtgenoot Ryan Reynolds en hun pr-adviseur. Vorig jaar maakte de rechter al een eind aan de zaak van Baldoni tegen Lively. En vorige maand werd ook het grootste deel van Lively's klachten door de rechter naar de prullenbak verwezen. In de rechtszaak zei Lively dat Baldoni haar tijdens een scène in de film ongevraagd knuffelde en kuste. De rechter stelde het logisch te vinden dat "er ruimte wordt genomen om te experimenteren met de grenzen van een afgesproken script, zonder dat iemand aansprakelijk wordt gesteld voor seksuele intimidatie". Alleen Lively's klachten over smaad en contractbreuk bleven staan. Lively's advocaat suggereerde daarna dat een schikking tot de mogelijkheden behoorde. Volgens advocaat Sigrid McCawley was al voldoende aangetoond dat "de handleiding voor digitale lastercampagnes nu openbaar is" en dat "nu bekend is wie daar achter zitten".
https://nos.nl/l/2613163

Mode als kunst op Met Gala, controverse over sponsoring door Bezos

https://nos.nl »
Mon, 4 May 2026 16:39:57 +0200

Op de eerste maandag van mei is het vaste prik bij het Metropolitan Museum of Art in New York: de ene na de andere beroemdheid die in een spectaculaire outfit over de trappen schrijdt. Het uiterst exclusieve Met Gala, dat online een miljoenenpubliek trekt, staat dit jaar in het teken van mode als kunst. Toch gaat het dit keer ook over iets anders: de hoofdsponsor van het benefietgala. De gastenlijst is geheim, maar wie genodigd is, is er doorgaans al maanden mee bezig. Er moet een uitgekiende look worden bedacht die in de smaak valt bij de modepers en de organisator van het festijn, de nog altijd gezaghebbende oud-hoofdredacteur van modetijdschrift Vogue, Anna Wintour. 'Fashion is Art', aan die dresscode hebben de circa 400 genodigden zich dit jaar te houden. Het kledingvoorschrift is traditioneel verbonden aan de nieuw te openen modetentoonstelling in het Amerikaanse museum. Die tentoonstelling heet Costume Art en gaat over het geklede lichaam in al zijn vormen. "Met kleding kun je een compleet verhaal vertellen over de menselijke geschiedenis", zegt hoofdredacteur Linda Gümüs Gerritsen van de Nederlandse Vogue. Beyoncé en Rosalía In vergelijking met de dresscodes van voorgaande jaren (zoals punk, dandy's en Jackie Kennedy) ligt het thema wat voor de hand, maar het is wel toepasselijk. Het benefietgala werd in 1948 in het leven geroepen om de mode- en kostuumafdeling van het Metropolitan Museum of Art te ondersteunen. Die afdeling huisde tot voor kort in de kelder van het museum en 'leende' expositiezalen. Deze maand opent er een nieuwe, vaste expositieruimte voor mode pal achter de ingang. Dat betekent dat mode, mede dankzij het Met Gala, voor het eerst een prominente eigen plek heeft in een van de grootste musea ter wereld. Met andere woorden: mode doet niet meer onder voor andere kunstvormen. Dat zullen de beroemdheden op de rode loper willen laten zien. In ieder geval aanwezig zijn actrice Nicole Kidman en tennislegende Venus Williams, die deze editie samen met Wintour voorzitten. Datzelfde geldt voor zangeres Beyoncé, die voor het eerst in tien jaar bij het gala verschijnt. Gümüs Gerritsen kijkt uit naar de Spaanse artiest Rosalía. "Daar ben ik sinds haar recente concert in Amsterdam een beetje verliefd op geworden. Zij in Duran Lantink voor Jean Paul Gaultier of een Ann Demeulemeester zou waanzinnig zijn." Naast Lantink verwacht de hoofdredacteur meer Hollands glorie in de persoon van Iris van Herpen. "Als iets een art form rond het lichaam is, is het wel haar werk." Een aantal opvallende Met Gala-looks van de afgelopen jaren: In aanloop naar maandagavond gaat het echter vooral over twee andere bekende figuren: Amazon-oprichter Jeff Bezos en zijn vrouw Lauren Sánchez Bezos. Zij zijn ditmaal hoofdsponsor en erevoorzitters van het evenement. Het Met Gala werd al eerder gesponsord door techbedrijven, en ook door Amazon, maar dat de financiële bijdrage nu op persoonlijke titel is leidt tot kritiek. Zo wordt het echtpaar er door pers en critici van beschuldigd culturele invloed te willen kopen. De benefietavond is immers een belangrijke graadmeter van wie er in de mode en populaire cultuur toe doet, en medezeggenschap hebben over de gastenlijst is goud waard. Mogelijk komt een invloedrijke positie in de mode ook de zakelijke belangen van Bezos ten goede. Boycot In New York verschenen de afgelopen weken posters op straat en in de metro die oproepen tot een boycot van het Met Gala. Die zijn afkomstig van de Britse actiegroep Everybody Hates Elon, die ook campagnes voert tegen techbazen Elon Musk, Mark Zuckerberg en de Amerikaanse president Trump. De groep wijst onder meer op slechte arbeidsomstandigheden bij Amazon en het feit dat de Amerikaanse immigratiedienst ICE gebruikmaakt van de IT-diensten van het bedrijf. Ook vinden de actievoerders dat Bezos te weinig belasting betaalt. "Je kunt je afvragen of je sponsoring door Bezos moet willen als Met Gala", zegt modejournalist Arno Kantelberg. Tegelijk vindt hij alle kritiek "een beetje hypocriet". "Alsof de modewereld niet leunt op financiers en grote bedrijven. Ik denk dat het vooral het erevoorzitterschap is dat mensen tegen de haren instrijkt. Modemensen vinden dat Bezos en zijn vrouw geen smaak hebben en dan laten ze zich ook nog in met Trump; zulke types willen ze niet op dat podium zien." Fonds Eerder deze week bleek dat de modeafdeling van het museum nadenkt over de toekomst van het evenement. Er is de afgelopen jaren geïnvesteerd in een fonds, dat tegen 2030 waarschijnlijk voldoende rendeert om niet langer afhankelijk te zijn van het jaarlijkse gala.
https://nos.nl/l/2613116

Nazi-kolos in Neurenberg wordt operahuis: 'Mag juist geen ruïne worden'

https://nos.nl »
Sun, 3 May 2026 19:24:47 +0200

Een loodzware deur zwiept open. Links een eindeloze zuilenrij, rechts immense raampartijen. De bouwmeester wijst naar een trap. "Die is vijfhonderd meter lang. Het gaat omhoog, omlaag en dan weer omhoog, als een golf." Een architectonische bijzonderheid en een megalomaan project, ontworpen door nazi's. Het is misschien wel de gevoeligste bouwplaats van Duitsland: de onvoltooide Kongresshalle in Neurenberg. Het hoefijzervormige gebouw moest de locatie worden voor de partijdagen van Hitlers NSDAP, met plek voor 50.000 nazi's. In de oorlog kwam de bouw stil te liggen. "We hebben lang nagedacht over hoe hiermee om te gaan", vertelt cultuurwethouder Julia Lehner (CSU). Ze is geboren in Neurenberg, negen jaar na de oorlog, en zag hoe de stad omsprong met de kolos. Er waren tijdelijke exposities, plannen voor een winkelcentrum of stadion, en een postorderbedrijf gebruikte het als opslag. Maar er was vooral leegstand. "Veel historici vonden dat de beste invulling", zegt Lehner. "Leegstand laat zien dat het nazisme mislukt is. Het gebouw is niet afgemaakt." Een monument van mislukking dus. Niet te mooi Daarmee is de politicus het oneens. "De nazi's wilden een duizendjarig rijk scheppen. Hun monumenten zouden als ruïnes de geschiedenis in gaan, zoals ook met het Romeinse Rijk is gebeurd." Daarom moet het nazi-bouwwerk juist een andere invulling krijgen, vindt ze. Niet om het gebouw uit te wissen, maar het doel te vervangen. Die nieuwe functie is gevonden: een operahuis. "We gaan het gebouw bezetten met de kracht van kunst en cultuur", zegt Lehner. Op de binnenplaats wordt een zaal gebouwd, in het monument zelf komen de toegang, garderobe en kantoren. "Het mag niet te mooi worden. Je moet het kolossale van dit tijdsdocument blijven ervaren." Diversiteit en inclusie zijn daarbij een steunpilaar, zegt Lehner. "Dat is belangrijk, want de nazi's wilden bijvoorbeeld mensen met een handicap juist buitensluiten. Wij doen het tegenovergestelde." Zo zijn er meer nazi-monumenten die na lange discussies een nieuwe functie krijgen. Bijvoorbeeld de verpleeginstelling HuPfla in Erlangen, waar dat uitroeien van gehandicapten plaatsvond. "Hier werden vanaf 1940 zo'n 900 patiënten gedood, door vergassing en uithongering", vertelt historicus Julius Scharnetzky. Ook hier speelde de vraag hoe men moet omgaan met bouwwerken met een donker verleden. Nu is het onderdeel van een uitdijend academisch ziekenhuis, waarvoor de oude verpleeginstelling zou moeten wijken. "Dat leidde tot ophef en discussie over het behoud van dit gebouw." Specifiek deze groep slachtoffers had nog geen gedenkplaats, zegt de historicus. "Pas in januari 2025 werden mensen met een handicap door de regering erkend als slachtoffergroep." Grotendeels verwoeste stad Een deel van het pand blijft nu behouden. Anders dan de Kongresshalle krijgt het een historische invulling en wordt het door Scharnetzky ingericht als herdenkingsplek. Een masterplan 'hoe om te gaan met nazi-bouwwerken' is er niet, zegt de historicus. "De gebouwen zijn te onderscheidend, voor ieder gebouw is een eigen idee nodig." Direct na de oorlog werd vaak pragmatisch omgesprongen met nazi-bouwwerken. Zo werd het megalomane luchtvaartministerie van Hermann Göring opnieuw gebruikt voor ministeries en de Berlijnse luchthavenhal Tempelhof (bij bouw het grootste gebouw ter wereld) werd ook weer in gebruik genomen. In een grotendeels verwoeste stad werd niet overwogen nog meer te slopen. Vaak was dat vanwege de massieve constructie ook niet mogelijk, zoals bij het kilometerlange nazi-hotelcomplex bij Prora. Cultuurwethouder Lehner is zich ervan bewust dat het gebouw vragen oproept. Is het bijvoorbeeld gepast om in de nieuwe operazaal werk uit te voeren van Wagner, de favoriete componist van Adolf Hitler? "Natuurlijk", zegt ze. "Juist wel. Het geeft het juist een extra lading en daarbij kan een discussie ontstaan." Waar jaren geleden nog weerstand bestond tegen een nieuwe invulling van de nazi-ruïne, is de Neurenbergse gemeenteraad nu vrijwel unaniem voorstander van het project. Ook de lokale historische vereniging heeft zijn aanvankelijke kritiek ingeslikt. Nu de laatste ooggetuigen van de oorlog wegvallen, is een andere omgang met die geschiedenis ook logisch, zegt historicus Scharnetzky. "Je moet ook creatiever zijn. Er kan ook meer: een expositie over de daders was 25 jaar geleden nog ondenkbaar, nu kan het wel." Net als Wagner in de Kongresshalle. Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog? Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.
https://nos.nl/l/2612949

Copacabana in Rio afgeladen vol voor gratis concert Shakira

https://nos.nl »
Sun, 3 May 2026 03:16:32 +0200

Voor een afgeladen Copacabana in Rio de Janeiro gaf de Colombiaanse superster Shakira afgelopen nacht een gratis concert. Er waren zo'n twee miljoen bezoekers afgekomen op het optreden op het strand in Brazilië. Op videobeelden zijn een paar hoogtepunten van het optreden te zien: Voor Shakira is het het grootste concert uit haar carrière. "Voor mij is het een droom. Ik heb er altijd van gedroomd om op dit strand op te treden. Ik vind het een magische plek," zei ze vooraf in een tv-interview voor de Braziliaanse zender TV Globo. Er zijn vaker dit soort gratis megaconcerten op het wereldberoemde strand. In 2024 was Madonna er te zien en vorig jaar Lady Gaga. Met de shows probeert het bestuur van Rio de Janeiro de stad een economische boost te geven, naast het befaamde carnaval. "Voor ons zijn grote feesten belangrijk. Ze zorgen voor banen, maar ook voor de ontwikkeling en identiteit van de stad", zei de burgemeester van Rio bij de presentatie van het plan van de gemeente rond het concert van Shakira. "Onze investering in de show zal ons veertig keer zoveel opleveren." Shakira's optreden kan zo'n 777 miljoen reais (ca. 132 miljoen euro) opbrengen, heeft het stadsbestuur berekend. Dat geld komt vooral van extra toeristen die geld uitgeven in restaurants, hotels en winkels. De afgelopen twee jaar liep het aantal toeristen fors op rond de shows van Madonna en Lady Gaga. Airbnb ziet ook dit jaar een stijging van toeristen uit Zuid-Amerika en Europa. Zaterdagochtend waren fans al naar het strand gekomen om een goede plek te bemachtigen voor het concert. De show van Shakira is onderdeel van haar wereldwijde Las Mujeres Ya No Lloran (Vrouwen Huilen Niet Meer) tour. Het concert werd voorafgegaan door dj-sets. Ook na het concert neemt een dj het over, om ervoor te zorgen dat de enorme hoeveelheid bezoekers het strand niet allemaal tegelijk probeerden te verlaten.
https://nos.nl/l/2612836

Winnaar en mol Wie is de Mol zijn bekend: 'Ben er met gestrekt been ingegaan'

https://nos.nl »
Sat, 2 May 2026 20:51:17 +0200

Het 26e seizoen van het populaire televisieprogramma Wie is de Mol? is gewonnen door radio-dj en komiek Bram Krikke. Hij wint een bedrag van 13.280 euro. Krikke versloeg in de finale tv-presentator Quinty Misiedjan. De mol was televisiepresentator Daan Boom. Dat is bekendgemaakt tijdens een live-uitzending vanuit de Hallen in Amsterdam. In het programma moeten tien bekende Nederlanders - meestal in het buitenland - allerlei opdrachten uitvoeren waarmee ze als groep geld kunnen verdienen. Een van de kandidaten is echter 'de mol' en die probeert juist ongemerkt de opdrachten te saboteren. Boom begon al in de eerste opdracht van het seizoen flink dwars te liggen. Hij liet zich betrappen bij een opdracht waar hij ongezien geld naar een plek moest brengen. Daarmee verloor hij voor de pot 1000 euro. "Als mol is het logisch om af te wachten, maar ik ging er met gestrekt been in", stelde Boom. Bij een opdracht waarbij zakken met koffiebonen gevuld moesten worden, verwijderde Boom onder meer labels en leidde hij de aandacht van kandidaten af van de opdracht door te beweren dat er jokers verdiend konden worden. Boom: "Ik dacht: heerlijk dit, wat gaat dit slecht." Dit jaar werd het programma grotendeels opgenomen in Tanzania, waar onder meer een quiz onder water werd gehouden. Kandidaten waren naast Boom, Krikke en Misiedjan, acteurs Delilah Warcup-Van Eyck, Nasrdin Dchar en Matteo van der Grijn, seksuoloog Eveline Stallaart en tv-presentatoren Geraldine Kemper, Milan van Dongen en Nienke van Dijk. Geliefd Wie is de Mol? is al jaren geliefd bij kijkers. Per aflevering keken er dit jaar 'lineair' (rechtstreeks als het op televisie wordt uitgezonden) zo'n 1,5 miljoen kijkers. Hoewel dat een aantal is waar de meeste makers van spelprogramma's alleen maar van kunnen dromen, is dat wel het laagste voor het programma sinds 2010. Met de cijfers van mensen die het programma via onder meer NPO Start terugkijken komt het programma naar schatting nog altijd op meer dan 2,5 miljoen kijkers per aflevering. Definitieve kijkcijfers van de laatste aflevering volgen nog, waardoor een volledige vergelijking met voorgaande jaren nog niet te maken is. Rond het programma speculeren fans er druk over wie de mol is. De makers van de show geven daarbij in de montage vaak hints waar fans, ook wel bekend als 'molloten' vervolgens allerlei (complot)theorieën over hebben. Geen eenvoudige hints De makers maken de hints echter zo subtiel en er zijn zo veel misleidende close-ups dat het vrijwel onmogelijk is om de mol te identificeren. Ook worden tijdens het spel nooit meer subtiele acties in beeld gebracht waarbij de mol opdrachten saboteert. De moeilijke hints en de terughoudendheid met onthullende beelden zijn waarschijnlijk een gevolg van het seizoen van 2016, toen mol Klaas van Kruistum door veel kijkers in aflevering twee al werd ontmaskerd. Dat kwam omdat de makers die aflevering Het Laatste Woord... Letterlijk hadden genoemd. In die aflevering gaven oud-mollen een cryptische aanwijzing waarbij de laatste letters van de sleutelwoorden de naam 'Klaas' vormden. Ook was in een andere aflevering in beeld te zien hoe hij een object subtiel verschoof. 'Grootste fout' Regisseur Rick McCullough zei later in een interview in het AD dat hij de hint in de tweede aflevering als de grootste fout in zijn carrière beschouwt. Omroep AVROTROS was milder over de actie en zei slechts dat juist dit soort ontdekkingen en speculaties het programma leuk maken "en ons scherp houden". Maar sindsdien lijken de verborgen hints dus een stuk subtieler te zijn geworden.
https://nos.nl/l/2612800