Meerdere grote artiesten geven dit jaar concerten op slechts één plek in Europa. Céline Dion is daarvan het laatste voorbeeld, met de aankondiging van een concertreeks in Parijs. Artiest en promotor hebben daar veel profijt van, de fan weinig. Wie in Europa Harry Styles wil zien, moet in Amsterdam zijn, waar hij tien keer optreedt. Shakira doet hetzelfde in Madrid met elf concerten en voor Céline Dion kunnen fans alleen tien dagen in de Franse hoofdstad terecht. Bad Bunny toert weliswaar wel, maar staat ook tien avonden in Madrid. Dat artiesten ervoor kiezen lang in een stad te blijven en het publiek naar hen toe laten komen, is geen nieuw fenomeen. Vooral in Las Vegas komt dit soort residencies al veel langer voor. Dat begon met een concertreeks in de jaren 40 van pianist Liberace. Hij kreeg navolging van artiesten als Elvis Presley, Diana Ross, Aerosmith en de Backstreet Boys. Omslag Vooral artiesten die het moeten hebben van oude hits streken ergens lang neer; niet artiesten die hoog in de hitlijsten stonden. Céline Dion was verantwoordelijk voor een omslag: toen zij in 2003 lang in Las Vegas stond, had zij recent hits gehad. Het werd een enorm succes en onder anderen Britney Spears, Lady Gaga, Adele en Bruno Mars volgden haar voorbeeld. In Europa gebeurde het zelden dat een populaire artiest een week of langer op één plek optrad. Universitair hoofddocent Erik Hitters van de Erasmus Universiteit Rotterdam heeft dat de afgelopen jaren zien toenemen. Hij doet onderzoek naar livemuziek in de popwereld. "Twee of drie shows op een plek was heel gebruikelijk, iemand als Bruce Springsteen doet dat, maar op het Europese vasteland kwam het niet vaak voor." De voordelen zijn vooral voor de artiest en concertpromotor, zegt hij. "Je bespaart er geld mee. Een tour is heel duur. Je moet steeds opbouwen, een show spelen, weer afbouwen en weer door. Er zijn honderden mensen bij betrokken die ook steeds moeten reizen." Het zijn wel echt de allergrootste artiesten die dit soort 'mini-residencies' kunnen doen, zegt onderzoeker Hitters. "Die kunnen het zich veroorloven, omdat ze een grote fanschare hebben die veel over heeft voor een kaartje." Meer kosten voor fan Voor de fans zijn er weinig voordelen, denkt Hitters. Een show kan mogelijk grootser worden opgezet omdat er minder moet worden op- en afgebroken, maar de fan is vooral veel meer geld kwijt. "Je maakt vaak meer kosten, zeker als je niet in het land woont waar de artiest langere tijd staat." En dat de artiest maar in één stad speelt, kan de prijs van bijvoorbeeld een hotelovernachting ook extra opdrijven, zegt hij. Een positieve kant is dat de artiest mogelijk mentaal minder druk ervaart en minder uitgeput raakt, want dat is wel een probleem. Zo stopte Shawn Mendes zijn tour in 2022 om aan zijn mentale gezondheid te werken. Twee jaar geleden moest de band The Last Dinner Party zijn tour eerder stoppen vanwege oververmoeidheid. Het was een van de redenen waarom Kate Bush er in 2014 voor koos een concertreeks van 22 concerten op één locatie in Londen te geven. Ook voor de artiesten die nu kiezen voor residencies speelt dat mee. Dertig concerten in New York Harry Styles staat in Amsterdam tien keer in de Johan Cruijff Arena. In de Verenigde Staten treedt hij een nog veel langere periode in één concertzaal op. Hij staat dit jaar dertig keer in Madison Square Garden in New York. Zo vaak optreden in een grote concertzaal gebeurt zelden. In 2007 deed Prince 21 keer de O2 Arena in Londen aan. Michael Jackson zou in 2009 en 2010 vijftig keer in de O2 Arena staan, maar overleed voordat hij aan die concertreeks kon beginnen. Hitters denkt dat in de toekomst artiesten vaker langere tijd op een plek concerten zullen geven. "Er zijn best veel artiesten die zich dat kunnen permitteren." Dat kan mogelijk ten koste gaan van bijvoorbeeld festivals, die voor grote artiesten minder lucratief zijn. Het zou kunnen dat artiesten die overslaan als ze zelf grotere concertreeksen geven of dat jongeren geen geld meer willen uitgeven aan een festival als ze al veel aan een concert hebben besteed. Het is een van de mogelijke redenen dat Lowlands en veel andere festivals dit jaar nog niet zijn uitverkocht.
https://nos.nl/l/2609009

Festivals worden duurder en verkopen niet uit: 'Mensen hebben psychologische grens bereikt'

https://nos.nl »
Fri, 3 Apr 2026 13:44:18 +0200

Dit weekend trapt in Schijndel het popfestival Paaspop af en in Amsterdam het elektronische muziekfestival DGTL. Daarmee is het festivalseizoen officieel begonnen. Waar voorheen veel festivalgangers achter het net visten, zijn er dit seizoen nog volop kaarten beschikbaar. Denk aan Lowlands, Down the Rabbit Hole, Best Kept Secret of Wildeburg. Ook Paaspop was steevast maanden van tevoren uitverkocht, maar nu zijn er nog kaarten. Drie tientjes Alles wordt duurder en ook liefhebbers van festivals merken dat in hun portemonnee. Zo gaat Appelpop, het laatste grote gratis festival van Nederland, na meer dan dertig jaar voor het eerst een bijdrage vragen aan bezoekers: drie tientjes voor het hele weekend. Die stap is niet uit de lucht komen vallen, zegt Appelpop-programmeur Martijn van Kuilenburg. "Het speelt al een paar jaar. Zeker met de stijgende kosten is de marge op inkomsten en uitgaven zo klein geworden." Als gratis festival ben je bovendien afhankelijk van het weer. "En we hebben drie keer op rij slecht weer gehad. Dat zie je direct terug in hoeveel mensen er komen en op het festivalterrein uitgeven." Op sociale media reageren bezoekers die niet begrijpen dat ze moeten betalen voor Appelpop. "Dat sentiment begrijp ik", zegt Van Kuilenburg daarover. "Mensen hebben hun psychologische grens bereikt. Je kunt je geld maar één keer uitgeven." Het festival in Tiel trok afgelopen jaren per dag 100.000 bezoekers. Dit jaar gaat Van Kuilenburg uit van 30.000 tot 40.000. Nederlandse festivallandschap Ondanks de stijgende kosten bleef de festivalmarkt vorig jaar stabiel. In 2025 waren er 1228 grote festivals, drie meer dan in 2024. Voor 2026 staan er momenteel 1215 festivals op de planning. Het gaat dan alleen om festivals met 3000 bezoekers of meer. Vooral bij gratis festivals zit de klad erin. Dit jaar keren IBB Fest in Utrecht, Kleverparkfestival in Haarlem en Haringrock in Katwijk niet terug. Volgens Berend Schans, directeur van de Vereniging Nederlandse Poppodia en Festivals (VNPF), is het festivallandschap altijd veranderlijk geweest. "De kosten zijn de afgelopen twee jaar sterk gestegen over de volle breedte, waardoor zowel grote als kleine festivals het zwaar hebben. Maar grote organisaties kunnen hun risico's beter spreiden en zijn daardoor minder afhankelijk van bijvoorbeeld één titel, waardoor ze iets meer veerkracht hebben." Wilde Weide, een festival met zo'n 6000 bezoekers in Kraggenburg (Flevoland), deed dit jaar een opvallende oproep: koop vóór eind februari een kaartje om het festival (begin juli) te laten doorgaan. Bezoekers konden er ook voor kiezen om de helft van de ticketprijs aan te betalen en de rest eind mei te betalen. Opvallend is dat de ticketprijs iets lager ligt dan vorig jaar. "We merkten binnen vriendengroepen dat mensen wel wilden gaan, maar nog niet het gevoel van urgentie hadden om een ticket te kopen", zegt Maurice van de Berkt, woordvoerder van Kultlab, de organisatie achter Wilde Weide. Voor het festival is het noodzakelijk voldoende tickets te verkopen om quitte te draaien. De afgelopen twee edities sloot het festival met verlies af. "Hoewel we een zeer trouwe achterban hebben, duurt de opbouw naar een gezond festival tegenwoordig langer." Waarom festivalbezoekers hun aankoop uitstellen, kan te maken hebben met een trend die al langer speelt: ze hopen last minute een goedkoper ticket te bemachtigen. Maar dit kan negatief uitpakken voor onafhankelijke festivals zoals Wilde Weide, zonder een grote organisatie achter zich. "Hoe vroeger mensen een ticket kopen, hoe vetter we het evenement kunnen maken", zegt Van de Berkt. "Als onafhankelijk festival kun je je eigen keuzes maken, maar moet je zelf ook alle investeringen doen." Grens van 200 euro losgelaten Het meerdaagse festival Into The Great Wide Open op Vlieland, met ruim 6000 bezoekers, verkoopt al jaren wel binnen een paar uur uit. Dat is vooral vanwege de unieke locatie, zegt directeur Douwe Luijnenburg. "We zijn dit niet gaan doen om geld te verdienen, maar omdat we zelf iets wilden neerzetten wat we leuk vonden. En dat heeft goed gewerkt", zegt Luijnenburg. Het festival is een stichting zonder winstoogmerk en draait tijdens het lange weekend op de inzet van 800 vrijwilligers. Op het programma staan artiesten die niet tot de allergrootste namen behoren, maar wel vooruitstrevend zijn. Jarenlang hield Into The Great Wide Open vast aan de grens van 200 euro voor een weekendticket, maar na corona werd dat losgelaten. Inmiddels kost een ticket 285 euro. "Het blijft veel geld", zegt Luijnenburg. "Maar we hebben dat wel moeten doen om het festival te laten doorgaan."
https://nos.nl/l/2608920

Luistersessie in platenzaak is terug: 'Een album vroeg luisteren is leuk'

https://nos.nl »
Fri, 3 Apr 2026 07:50:52 +0200

Niet naar de platenwinkel om rijtjes vinyl door te spitten, maar om als allereerste naar een nieuw album te luisteren; vooral jonge fans zijn daarvoor te porren, ook als de muzikanten er zelf niet bij zijn. Zogenoemde luistersessies zijn terug van weggeweest, ziet brancheorganisatie NVER. De gratis sessies zijn doorgaans de dag voordat een artiest muziek uitbrengt op streamingdiensten, zoals Spotify, Apple Music en Tidal. Toch is dat niet de enige reden om naar de platenwinkel te komen; fans kunnen vaak een speciale plaat mee naar huis nemen die ze nergens anders kunnen kopen. Daar krijgen ze dan ook merchandise bij: een tasje met bijvoorbeeld een poster, T-shirt, sticker, button of sleutelhanger. "Zeker de afgelopen drie maanden hebben de evenementen een grote vlucht genomen", zegt Esther Vollebregt van de brancheorganisatie. "Dat heeft te maken met een aantal grote releases, bijvoorbeeld van Harry Styles en Bruno Mars." Artiesten met miljoenenpubliek "Een paar jaar geleden hadden we één luistersessie per maand. Nu is dat vaak één keer per week", zegt Dick van Dijk van platenzaak Concerto in Amsterdam. Andere grote winkels, zoals Sounds Venlo en Velvet Leiden, zien ook een opleving van de evenementen. Ook deze maand is het raak. Gisteren stonden er in Van Dijks platenwinkel zelfs twee luistersessies gepland, een van de Amerikaanse muzikant Thundercat en daarna een van de Engelse zangeres Arlo Parks. Het zijn artiesten met een miljoenenpubliek. "Hier ga ik heel goed op", zegt Irvin van den Houdt (31). Hij is met twee vrienden vanuit Den Haag naar de luistersessie van Thundercat gekomen. Ook Roza Atac (26) is naar de platenwinkel afgereisd. "Ik wilde wat nieuws proberen", zegt ze. "Ik ben een grote fan van Thundercat", zegt Otto van Stiphout (18). "Binnen mijn omgeving zijn er weinig fans, dus ik kom hier ook om mensen te ontmoeten." Dat geldt ook voor Sven de Boer (14), die met zijn vader is. "En ik kan het album vroeg luisteren, dat is ook leuk." Toch komt de donderdagmiddag niet voor iedereen goed uit. "Een vriend van ons heeft een kantoorbaan, dus die kan er niet bij zijn", vertelt Christopher Borstboom (36), die met twee vrienden is gekomen. "Hij wilde wel heel graag, maar ja." De luistersessies vinden vaak wereldwijd plaats. Soms tonen platenwinkels interesse in een artiest en soms is het juist andersom. Toch lukt een luistersessie niet overal even makkelijk, merkt platenwinkeldirecteur Van Dijk. Hij heeft ook winkels in Groningen, Zwolle en Bergen op Zoom. "Vaak willen labels één luistersessie in Nederland. Ze kiezen dan meestal voor de hoofdstad." Nieuwe generatie De sessies zien er heel anders uit dan pakweg dertig jaar geleden, zegt Jasper Verbruggen van Sounds Venlo. "Downloaden en streamen bestond nog niet en de platenwinkel was echt een manier om nieuwe muziek te ontdekken. Nu komen mensen veel gerichter naar de platenzaak." "Jongeren zijn echt de drijvende kracht achter de comeback van vinyl en luistersessies", vertelt Vollebregt van brancheorganisatie NVER. "Ze hebben de behoefte aan iets fysieks op hun kamer en willen afstand van het digitale leven." Toch zijn sociale media meestal wel de manier om mensen naar een sessie toe te krijgen, zegt Van Dijk. "Vroeger had je een postertje of een advertentie in een blad. Tegenwoordig is promotie via de socials veel belangrijker geworden." Optredens en signeersessies Platenzaken organiseren naast luistersessies ook andere evenementen. Er zijn regelmatig optredens waar artiesten soms in een intieme setting hun nummers opvoeren. Ook zijn er signeersessies; muzikanten komen naar de platenwinkel om hun handtekening op een net gekochte plaat te krabbelen. Grote evenementen beperken zich vaak tot de ruimere platenwinkels. Toch komen de kleinere zaken deze maand ook aan de beurt. Op zaterdag 18 april zijn er tijdens de Record Store Day activiteiten in tientallen grote en kleine platenwinkels. Een greep uit de luistersessies in platenwinkels van dit jaar (swipe voor alle foto's):
https://nos.nl/l/2608879

Actrice Blake Lively vangt bot bij rechter in zaak wangedrag regisseur Baldoni

https://nos.nl »
Fri, 3 Apr 2026 05:22:32 +0200

Een rechtszaak die actrice Blake Lively heeft aangespannen tegen regisseur en acteur Justin Baldoni wegens wangedrag op de set, is door de rechter grotendeels naar de prullenbak verwezen. Aanklachten over een smaadcampagne door Baldoni tegen haar zullen wel worden gehoord. Lively (38) speelde in 2024 de hoofdrol in de film It ends with us, geregisseerd door Baldoni, die ook haar tegenspeler was. Direct na de opnames betichtte de actrice hem van grensoverschrijdend gedrag en weigerde ze samen met hem publiciteit voor de film te doen. Baldoni (42) zou op de set gepraat hebben over porno en zijn seksuele escapades. Hij zou Lively ook ongemakkelijk hebben gemaakt met seksueel getinte opmerkingen en aangedrongen hebben op naaktscènes door haar. Zwartgemaakt De zaak escaleerde toen Baldoni ervan beschuldigd werd Lively anoniem online zwart te hebben gemaakt. Behalve het eventuele wangedrag op de set werd daarmee ook de houding van de strijdende partijen naderhand inzet van de Hollywoodtwist. Doordat bekenden van Lively, zoals haar man Ryan Reynolds en vriendin Taylor Swift, zich ermee bemoeiden, werd de zaak voer voor de roddelbladen. Baldoni klaagde op zijn beurt Lively aan wegens smaad. De rechter maakte vorig jaar al een einde aan die zaak tegen Lively. In een tussenvonnis schrapt hij nu ook haar aanklachten over het wangedrag. De onderbouwing daarvoor is dat Lively niet valt onder bepaalde federale beschermingen tegen wangedrag. Die gelden alleen voor werknemers en in de ogen van de rechter is Lively als actrice meer een zzp'er. Bovendien vindt de rechter dat er op een filmset ruimte moet zijn om de grenzen van intimiteit op te zoeken. Dat Baldoni zijn tegenspeler Lively bijvoorbeeld kuste, streelde en besnuffelde, moet volgens hem worden gezien als het uitwerken van een rol. "Dit gedrag was gericht tegen Lively's personage, niet haarzelf." De rechter vindt het logisch dat "er ruimte wordt genomen om te experimenteren met de grenzen van een afgesproken script, zonder dat iemand aansprakelijk wordt gesteld voor seksuele intimidatie". Op een filmset gelden volgens hem daarmee andere regels dan in een fabriekshal of op kantoor. Reputatieschade De smaadzaak tegen Baldoni gaat wel door. De advocaat van Lively zegt dat het haar altijd al te doen was om de reputatieschade die ze opliep door Baldoni. De actrice "kijkt ernaar uit om te getuigen tijdens het proces". Baldoni heeft nog niet gereageerd op het tussenvonnis. De rechtszaak begint 18 mei.
https://nos.nl/l/2608872

Ex-man van prinses Margarita wil inzage in tv-script 'voor kwaad is geschied'

https://nos.nl »
Tue, 31 Mar 2026 18:51:52 +0200

De rechtbank van Lelystad boog zich vandaag over de zaak van Edwin de Roy van Zuydewijn tegen RTL en Videoland. De voormalige echtgenoot van prinses Margarita wil inzage in het script van de aangekondigde serie Mabel & Margarita. Alle verzoeken van hem aan het mediabedrijf zijn tot nu toe afgewezen. De Roy van Zuydewijn, die niet aanwezig was bij de zitting, wil het script zien om zo te beoordelen of hij in de serie "door het slijk wordt gehaald". Zijn advocaat zei dat de ondernemer dit wil voorkomen "voor het kwaad is geschied". Vorige week zei De Roy van Zuydewijn geen vertrouwen te hebben in de manier waarop Videoland met de feiten omgaat. Hij verwees daarbij naar de serie Máxima, waarvan onlangs een derde seizoen is aangekondigd. "Een korte blik op wat deze producent eerder aan een miljoenenpubliek in zijn televisieseries heeft voorgeschoteld als zijnde accuraat en de waarheid, onderstreept de bedrieglijke tendens die waarneembaar is." Afgeluisterd en geschaduwd Mabel & Margarita is een spin-off van de populaire serie Máxima uit 2024 en gaat over de periode dat de twee vrouwen hun toekomstige partners ontmoetten. Mabel Wisse Smit trad in 2004 in het huwelijk met prins Friso, de tweede zoon van prinses Beatrix. Margarita, dochter van prinses Irene, was van 2001 tot 2006 getrouwd met Edwin de Roy van Zuydewijn. Dat laatste huwelijk was veelbesproken. Het koppel stelde in 2003 in een serie artikelen in opinieblad HP/De Tijd dat ze werden afgeluisterd en geschaduwd in opdracht van de koninklijke familie, die Margarita's partner niet zou hebben geaccepteerd. Ook zou de familie De Roy van Zuydewijn op zakelijk vlak hebben tegengewerkt. Later dat jaar beschuldigde Margarita het koningshuis op de nationale televisie van afluisterpraktijken. Toenmalig premier Balkenende gaf daarop na meerdere ontkenningen toe dat de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), de voorloper van de AIVD, zich "vanzelfsprekend" in De Roy van Zuydewijn had verdiept. 'Mezelf kwijtgeraakt' Drie jaar na de 'kwestie-Margarita' scheidde het echtpaar. Die scheiding verliep rommelig en was voer voor nieuwe berichtgeving over het stel. Zo verdwenen er persoonlijke stukken van Margarita, waaronder scheidingsdocumenten. Nadien legde de prinses het bij met haar familie, terwijl De Roy van Zuydewijn zaken bleef aanspannen tegen de Oranjes. In een interview in tijdschrift Linda vertelde Margarita later dat ze veel mensen heeft gekwetst door achter haar ex-partner te blijven staan. "Ik was mezelf goed kwijtgeraakt in die relatie. Ik was afhankelijk en ontzettend bang voor wat er zou gebeuren als ik hem zou loslaten." Preventieve censuur Volgens de advocaat van RTL en Videoland wil De Roy van Zuydewijn met de inzage "in feite op de stoel van de makers gaan zitten." Met het verzoek wil De Roy van Zuydewijn volgens RTL in feite "preventieve censuur op een nog in ontwikkeling zijnde dramaserie" toepassen. Ook stelde de advocaat dat dit een "springplankje" is voor een verbod op de serie en dat makers de artistieke vrijheid hebben om een serie te maken zonder ingrijpen van buitenaf. De rechter doet 13 mei uitspraak.
https://nos.nl/l/2608566

Eurovisie Songfestival krijgt in november Aziatische versie

https://nos.nl »
Tue, 31 Mar 2026 12:26:33 +0200

Het Eurovisie Songfestival krijgt dit jaar voor het eerst een Aziatische versie. De finale vindt op 14 november in Bangkok plaats, meldt de website van het Eurovisie Songfestival. Aan het festival doen acts mee uit Bangladesh, Bhutan, Cambodja, de Filipijnen, Maleisië, Nepal, Thailand, Vietnam en Zuid-Korea. Andere deelnemende landen worden later bekendgemaakt, meldt de organisatie. Net als in veel Europese landen worden de acts gekozen via nationale finales. Het Eurovisie Songfestival bestaat dit jaar zeventig jaar. Dat is volgens Songfestivaldirecteur Martin Green van de EBU een goede gelegenheid voor uitbreiding. "Het maakt deze verjaardag nog specialer om een nieuw hoofdstuk te beginnen in Azië, een regio die rijk is aan cultuur, creativiteit en talent", stelt hij. Al in 2009 plannen De originele Europese versie kan in Azië door de meeste mensen alleen via YouTube of TikTok live worden gezien. De organisatie maakte al in 2008 plannen bekend voor een Aziatische versie, maar die kwam toen niet van de grond. Met de Aziatische versie hoopt de organisatie een publiek van meer dan 600 miljoen kijkers te bereiken. Het is voor het eerst dat er een Eurovisie-competitie komt buiten Europa waar meerdere landen aan meedoen. De rechten van de exploitatie van het merk Eurovisie buiten Europa zijn sinds 2018 in handen van het bedrijf Voxovation. Dat ontwikkelde in 2022 in samenwerking met NBC al een versie voor de Verenigde Staten: American Song Contest. Daarin namen artiesten namens alle staten van de VS het in acht afleveringen tegen elkaar op. De show werd gepresenteerd door Snoop Dogg en Kelly Clarkson. Onder meer de bekende artiesten Jewel (namens Alaska), Sisqó (Maryland) en Macy Gray (Ohio) deden daaraan mee, maar een kijkcijferhit werd het niet en een tweede seizoen werd geschrapt. Populair Het 'echte' Eurovisie Songfestival is vooral binnen Europa, maar ook wereldwijd zeer populair met zo'n 163 miljoen kijkers. Dit jaar wordt het festival gehouden in Oostenrijk. Daar doen Nederland, Spanje, Ierland, IJsland en Slovenië uit protest niet mee. Deze landen zijn vanwege de oorlog in Gaza ontevreden dat Israël niet is uitgesloten van deelname. Duitsland dreigde juist met terugtrekking als Israël zou worden uitgesloten.
https://nos.nl/l/2608514

Céline Dion kondigt eerste concertreeks in jaren aan: tien optredens in Parijs

https://nos.nl »
Mon, 30 Mar 2026 21:16:05 +0200

Zangeres Céline Dion heeft op haar 58ste verjaardag een nieuwe reeks concerten aangekondigd in Parijs. In september en oktober staat ze in totaal tien keer in de La Défense Arena. De Canadese gaf de afgelopen jaren vrijwel geen optredens vanwege gezondheidsproblemen. "Ik wil jullie laten weten dat ik me geweldig voel, ik voel me goed en ik ben weer aan het zingen", zegt ze in een video op haar Instagrampagina. Zo kondigde ze haar nieuwe optredens aan: Dion heeft haar zangcarrière meerdere keren onderbroken. In 2023 zegde zij haar geplande wereldtournee af wegens gezondheidsproblemen. Dion lijdt aan een zeldzame neurologische aandoening, genaamd stiff person syndrome. Symptomen van de ziekte zijn stijve ledematen, pijnlijke spierkrampen en spasmen. Het is daarom afwachten hoe de zangeres zich zal houden tijdens de optredens. In de video op haar Instagram zegt ze dat het haar weer lukt om te zingen, "en zelfs om een beetje te dansen". De laatste keer dat Dion optrad voor publiek was op de Olympische Spelen in Parijs in 2024. Daar zong de wereldster het lied Hymne à l'amour van Édith Piaf. Speculaties De afgelopen dagen werd er al veelvuldig gespeculeerd over een comeback van Dion. In Parijs waren reclameborden te zien met daarop songtitels van de zangeres. Ook verwijderde Dion al haar foto's van haar Instagramprofiel, iets wat fans erg opvallend vonden. Naast borden met songtitels waren ook teksten te lezen als 'Ik ben er klaar voor', 'Parijs' en 'Céline Dion'. Franse media schrijven dat er sprake is van een "zorgvuldig geplande communicatiecampagne". Optredens afgezegd De zangeres, wereldberoemd door haar hits My Heart Will Go On en It's All Coming Back To Me Now, moest een eerdere wereldtournee pauzeren in maart 2020 door de coronapandemie. Ze had al 52 optredens gegeven, maar de overige concerten moesten worden uitgesteld. Door haar klachten kwam dat er niet van. "Ik geef niet op en ik kan niet wachten om jullie weer te zien", schreef ze aan haar fans. Ook in 2014 besloot Dion tijdelijk te stoppen met optreden, toen duidelijk werd dat haar man, zanger René Angélil, leed aan keelkanker. Hij overleed in 2016.
https://nos.nl/l/2608460

Erasmusprijs dit jaar naar kunstenaar en regisseur Steve McQueen

https://nos.nl »
Mon, 30 Mar 2026 12:01:39 +0200

De Erasmusprijs 2026 is toegekend aan kunstenaar en regisseur Steve McQueen. Dat heeft de Stichting Praemium Erasmianum bekendgemaakt. De oeuvreprijs wordt jaarlijks uitgereikt aan een persoon of instelling die een buitengewone bijdrage heeft geleverd op het gebied van geesteswetenschappen, sociale wetenschappen of de kunsten. Het thema van dit jaar is Ecce Homo, oftewel Zie de mens, schrijft de stichting in een persbericht. "In een wereld die wordt gekenmerkt door polarisatie en ongelijkheid vraagt McQueens werk om aandacht en empathie. Het nodigt ons uit om zorgvuldig en zonder vooroordelen te kijken -ecce homo- en onszelf in de ander te herkennen." De Bezette Stad De Britse McQueen (56) is onder meer bekend van de film 12 Years a Slave, dat het verhaal vertelt over een zwarte man die wordt ontvoerd en tot slaaf wordt gemaakt. Voor die film kreeg hij in 2014 als eerste zwarte regisseur een Oscar voor in de categorie Beste Film. In 2023 verscheen de documentairefilm Occupied City, in het Nederlands De bezette stad. Aan die film werkte McQueen drie jaar, samen met zijn Nederlandse vrouw Bianca Stigter. Het stel is al jaren samen en woont deels in Londen en deels in Amsterdam. De documentaire duurt 4,5 uur en gaat over de bezetting van Amsterdam door de nazi's. Een kunstversie van de film, die 34 uur duurt, werd van september 2025 tot eind januari dit jaar vertoond op de voorgevel van het Rijksmuseum in Amsterdam. "Als regisseur en kunstenaar toont McQueen bij uitstek wie we zijn in momenten van kwetsbaarheid, hoe we met elkaar omgaan en hoe de geschiedenis ons heden vormt", zegt de stichting. "Dat doet hij zonder te oordelen en zonder morele complexiteit." Volgens de stichting sluit dat aan "bij de humanistische geest van Desiderius Erasmus", naar wie de prijs vernoemd is. De Erasmusprijs bestaat sinds 1958 en werd 68 keer uitgereikt. Onder anderen komiek Trevor Noah, componist John Adams, choreograaf Hans van Manen en de online encyclopedie Wikipedia kregen de prijs eerder. Aan de Erasmusprijs is een geldbedrag van 150.000 euro verbonden. De regisseur krijgt de prijs in het najaar uitgereikt door koning Willem-Alexander.
https://nos.nl/l/2608383

Gestolen Van Gogh na zes jaar terug in Groninger Museum

Stekker uit RTL Tonight, na de zomer nieuwe talkshow met Renze Klamer

https://nos.nl »
Sun, 29 Mar 2026 21:56:03 +0200

Het televisieprogramma RTL Tonight stopt vanwege tegenvallende kijkcijfers. De laatste uitzending is op 12 juni. Dat bevestigt een woordvoerder van de zender aan het ANP na berichtgeving in het AD. Na de zomer start bij RTL een nieuw programma met een "vertrouwde talkshowopzet", gepresenteerd door Renze Klamer. "In een medialandschap dat door de komst van streamers en nieuwe platformen razendsnel verandert, is het onze ambitie om met RTL 4 te blijven vernieuwen en innoveren met onze programmering", schrijft RTL-programmadirecteur Peter van der Vorst in een persbericht. "RTL Tonight was een bewuste stap in die richting, maar we moeten eerlijk concluderen dat deze specifieke vorm onvoldoende is aangeslagen bij de kijker." De talkshow ging in augustus van start met de ambitie om beter te scoren dan de concurrenten Vandaag Inside (SBS6) en Pauw & De Wit (NPO). De eerste uitzending, waarin Astrid Holleeder uit de anonimiteit trad en haar verhaal deed, trok bijna 900.000 kijkers. Een dag later was het kijkcijfer gedaald naar ruim 400.000. Gemiddeld bleven de kijkcijfers sindsdien rond dat aantal hangen. Ongemakkelijke setting Vanaf het begin was er kritiek op de opzet van het programma. De RTL Boulevard-achtige desk met duiders in plaats van gasten aan een talkshowtafel leidde volgens televisierecensenten tot een ongemakkelijke setting en een gebrek aan verdieping. De vele duiders, onder wie Albert Verlinde, Michiel Vos, Lale Gül en eerder genoemde Astrid Holleeder, spraken ook over onderwerpen waarvan ze geen bijzondere kennis hadden. De presentatie was bij de start in handen van Beau van Erven Dorens, Renze Klamer en Humberto Tan. Klamer besloot in november al te stoppen. RTL meldde destijds dat "het huidige format van de talkshow niet bij de presentator past". Volgens het AD voelde de presentator zich in de gekozen opzet meer een gespreksleider dan een interviewer. Leonie ter Braak, die pas begin dit jaar aan het presentatieteam zou worden toegevoegd, nam per direct de plaats van Klamer in. Ook sidekick Wiesje Hillen en verslaggever Stijn de Vries vertrokken al snel. Achter de schermen rommelde het eveneens. Na anderhalve maand werd aangekondigd dat er een nieuwe hoofdredacteur gezocht zou gaan worden, al was dat volgens de zender altijd al de bedoeling. Die nieuwe hoofdredacteur werd nooit gevonden; Carlo van Lienden zit er nog steeds. Zelfde producent Komend najaar keert Klamer in ieder geval terug op de late avond, met een talkshow die meer zal lijken op het eerdere RTL-programma Renze. Hij werkt daarvoor samen met EndemolShine, de producent van RTL Tonight. Van der Vorst bedankt in het persbericht de andere presentatoren van het programma. "Hun tomeloze inzet wordt niet vergeten", schrijft hij. "We gaan de komende periode samen met hen plannen maken voor de toekomst."
https://nos.nl/l/2608327

Rusland merkt Oscar-winnende documentairemaker aan als 'buitenlandse agent'

Joost Klein trapt wereldtournee af: 'Zijn verhaal gaat dwars door de taalbarrière heen'

https://nos.nl »
Fri, 27 Mar 2026 19:06:02 +0100

Van Buenos Aires, Sydney tot het Amerikaanse festival Coachella: Joost Klein begint vandaag aan een grote tour langs 33 steden. De Friese muzikant, kunstenaar en voormalig Songfestivaldeelnemer is buiten Nederland ongekend populair. Waarom slaat zijn muziek zo aan in het buitenland? "Hij heeft zichzelf een internationaal taaltje aangemeten, voornamelijk op zijn eigen kanalen als TikTok", zegt Atze de Vrieze, muziekjournalist van 3voor12. Zo werkt hij veel samen met internationale artiesten, waardoor Klein die fanbase ook weet te bereiken. De Vrieze noemt Mr. Polska als voorbeeld, een Nederlands-Poolse rapper die zich richt op de Poolse markt en met wie Klein dit jaar Break The Law uitbracht. Samen met de Finse oud-Songfestivaldeelnemer Käärijä maakte Klein het nummer TRAFIK!. Internetmeme Deze samenwerkingen verklaren volgens De Vrieze waarom Klein tijdens zijn wereldtournee ook naar Helsinki en Warschau gaat. "Hij maakt deel uit van een netwerk van artiesten dat inspeelt op internetcultuur, maar ook op absurditeit, kunst en rap. Wereldwijd spreekt dat veel mensen aan." Bij optredens van Klein zijn er ook vaak jonge kinderen die verkleed gaan als Klein, bijvoorbeeld in zijn bekende blauwe pak met schoudervulling. "Die kunnen zich vinden in zijn personage als stripfiguur. Hij heeft een cultstatus verworven", zegt De Vrieze. Klein is ook groot in Duitsland en Oostenrijk. Dat heeft te maken met Friesenjung, een Duitstalige zomerhit die hij in 2023 maakte met de Berlijnse rapper Ski Aggu en de Duitse cabaretier Otto Waalkes. Mentale druk Kleins tournee langs wereldsteden staat haaks op de schaarse optredens die hij in Nederland geeft. Vorig jaar stond hij alleen op Pinkpop en Paaspop. Dit jaar gaf hij één Nederlands zaaloptreden, in de Ziggo Dome. Tegenwoordig is Klein coach bij The Voice of Vlaanderen. Zelden geeft Klein interviews in de Nederlandse pers. Bij het Eurovisie Songfestival in 2024 werd hij met het nummer Europapa gediskwalificeerd na een incident achter de schermen met een cameravrouw. Een half jaar daarna blikte hij in de talkshow Eva terug op zijn deelname. Daarin zei hij dat zijn deelname vermoeidheid, mentale druk, doodsbedreigingen en negatieve reacties met zich meebracht. Uiteindelijk werd het onderzoek naar Klein stilgelegd vanwege gebrek aan bewijs. Een maand geleden sprak het NOS Jeugdjournaal Joost Klein: Sporadisch verschijnt Klein wel in de internationale media. The Guardian sprak hem na zijn songfestivaluitstapje als eerste; de krant noemde hem een wild child 'gabberpop'-rapper. Vorig jaar sprak hij ook met The New York Times. "Dat is de plek waar je geïnterviewd wil worden voordat je naar de VS toert", zegt De Vrieze. Hij staat vooral te kijken hoe groot Klein is geworden op de Amerikaanse markt. De shows in New York en Los Angeles waren al geboekt vóór het songfestival in 2024. "Toen die in de verkoop gingen, waren die direct uitverkocht." Al snel werd duidelijk dat Klein naar een grotere zaal moest. In New York treedt hij nu op voor 3000 bezoekers, in plaats van een paar honderd. Ook in San Francisco komen er 2000 bezoekers op hem af. In Zuid- en Midden-Amerika geeft hij drie shows: in Bogotá, Mexico-Stad en Buenos Aires. In de Argentijnse hoofdstad bijt Klein vanavond het spits af. Mentale gezondheid Klein staat bekend om zijn superenergieke hardcore-optredens waarbij het dak eraf gaat. Tegelijkertijd zit er in zijn optredens altijd een serieuze boodschap waarvoor hij de tijd neemt. Klein verloor op jonge leeftijd beide ouders. "Zijn verhaal gaat dwars door de taalbarrière heen", zegt De Vrieze. "Hij weet ook altijd bezoekers die mentale problemen hebben een hart onder de riem te steken." In veel van zijn nummers refereert Klein aan verlies van zijn ouders en zijn persoonlijke worsteling met mentale gezondheid, zoals in Wachtmuziek of Europapa. De Vrieze denkt dat liefhebbers over de hele wereld zich herkennen in de onderwerpen die Klein aankaart. Het maakt dan niet uit dat zijn fans de Nederlandstalige teksten niet begrijpen. "In zijn laatste albums zie je ook dat hij veel talen door elkaar gebruikt", zegt De Vrieze. Hij vergelijkt het met K-popmuziek, die razend populair is. "Daar verwerken muzikanten ook vaak Engelse zinnen in hun muziek. En uiteindelijk willen echte fans ook wel moeite doen om het Nederlands te begrijpen." Armin van Buuren Op 17 april staat Klein op Coachella, een toonaangevend muziekfestival in de woestijn in Californië. Op het festivalprogramma staan onder meer Justin Bieber, Sabrina Carpenter en The Strokes. Volgens De Vrieze zal Klein niet op het grootste podium staan, maar is het optreden wel een bekroning van zijn werk tot nu toe. Klein is, naast dj Armin van Buuren, de enige Nederlandse artiest op het programma. "Het is tof dat Klein zich ook in dat lijstje mag voegen."
https://nos.nl/l/2608096

HEMA wint voor derde jaar op rij Ster Gouden Loeki voor kerstreclame

Voormalige Google-topman Brittin gaat BBC leiden

https://nos.nl »
Wed, 25 Mar 2026 17:10:59 +0100

De BBC heeft Matt Brittin tot directeur-generaal benoemd. Hij volgt Tim Davie op, die vorig jaar opstapte na ophef over de montage van een documentaire over de Amerikaanse president Trump. De 57-jarige Brittin werkte achttien jaar bij Google en had de leiding over de regio's Afrika, het Midden-Oosten en Europa. Hoewel Brittin geen achtergrond heeft in de omroepwereld, heeft hij volgens de BBC wel veel relevante werkervaring. De bestuursvoorzitter van de omroep, Samir Shah, noemt de Britse Brittin een uitstekende leider. Zijn nieuwe positie geldt als een van de meest veeleisende functies in de Britse mediawereld. Rechtszaak Trump Een van de eerste taken waar de nieuwe topman zich mee bezig zal houden is het afhandelen van de rechtszaak die Trump heeft aangespannen tegen de BBC. De Amerikaanse president eist miljarden dollars van de omroep om de gewraakte montage. In een documentaire over Trump die in 2024 door de BBC werd uitgezonden, werden drie van zijn uitspraken gemonteerd tot één. Het gaat om de uitspraken: "We gaan naar het Capitool" en "En we gaan vechten. We fight like hell". De uitspraken van Trump komen uit zijn toespraak die hij hield vlak voor de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021. Door de fragmenten samen te voegen werd de indruk gewekt dat Trump zijn aanhangers opriep om te vechten bij het Congres, terwijl er in werkelijkheid bijna een uur tussen de uitspraken zat. Excuses De BBC heeft in een brief aan Trump zijn excuses aangeboden voor de misleidende montage en erkend dat ten onrechte de suggestie werd gewekt dat de Amerikaanse president expliciet opriep tot geweld. Ook namen Davie en hoofdredacteur Deborah Turness ontslag vanwege de ophef. Maar dat was voor Trump niet voldoende en hij zette de rechtszaak door, omdat zijn reputatie geschaad zou zijn. Hij eist tien miljard dollar van de Britse zender. Uit rechtbankdocumenten die vorige week werden vrijgegeven blijkt dat de BBC de rechtbank in de Amerikaanse staat Florida heeft gevraagd om de zaak te seponeren. Volgens de BBC toont de herverkiezing van Trump aan dat de montage zijn imago niet heeft beschadigd. Mocht de zaak niet geseponeerd worden, dan staat er een zitting gepland voor volgend jaar februari.
https://nos.nl/l/2607803

Liedschrijver Chip Taylor (86), bekend van 'Wild Thing', overleden

https://nos.nl »
Wed, 25 Mar 2026 14:13:16 +0100

De Amerikaanse zanger en liedjesschrijver James Wesley Voight, beter bekend als Chip Taylor, is maandag op 86-jarige leeftijd overleden. De doodsoorzaak is niet bekend. Hoewel hij zelf een hit scoorde met The Same Old Story is Taylor vooral bekend geworden met het schrijven van hits voor anderen. Hij groeide uit tot een van de invloedrijkste songwriters van de jaren 60 en 70. Hij schreef onder meer Angel of the Morning en Wild Thing. Dat nummer was een groot succes in 1966 in de uitvoering van de Engelse rockband The Troggs. Later werd het zelfs wereldberoemd nadat gitarist Jimi Hendrix, na het spelen van het nummer, zijn gitaar in brand stak op het popfestival van Monterey. Grote namen In 2016 werd James Voight toegevoegd aan de Songwriters Hall of Fame voor zijn bijdrage aan nummers die klassiekers zijn geworden, vooral liedjes uit de jaren 60. Hij schreef voor veel bekende artiesten, onder wie Aretha Franklin, Johnny Cash en Frank Sinatra. Hij nam tijdens zijn loopbaan veel platen op en werd voor Last Chance en Yonkers NY genomineerd voor een Grammy Award. Zijn laatste album, Words from holy gardens, kwam uit in februari dit jaar. 'Chip' James Wesley Voight werd geboren in 1940 in New York en groeide op in een familie van bekendheden. Zijn vader was professioneel golfer. Zijn broer, Jon Voight, is een bekende acteur en de vader van actrice Angelina Jolie. James zelf won op 14-jarige leeftijd het jeugdkampioenschap golf in New York. Hij verhuisde naar South Carolina om daar voor de universiteit te golfen, maar nam na een paar maanden afscheid van de sport en verhuisde terug naar zijn geboortestad om daar op het podium te kunnen staan. In een interview uit 2019 vertelt hij dat zijn artiestennaam te danken heeft aan het golfen. "Mijn bijnaam bij het golfen was Chip, dus ik probeerde dat met een paar achternamen. Ik weet niet eens meer waarom Taylor ter sprake kwam, maar ineens was ik Chip Taylor." Carrièreswitch Verder was hij een fanatieke gokker. In de jaren 90 nam hij tijdelijk afstand van zijn muzikale carrière en werd professioneel kansspeler. Hij wedde op paardenraces en was goed in het tellen van kaarten bij blackjack. Daar verdiende hij veel geld mee, gaf hij zelf toe, maar zijn vaardigheid leidde ertoe dat hij uit veel casino's werd verbannen. Het tellen van kaarten is niet verboden, maar casino's mogen wel spelers weigeren. Enkele jaren later keerde hij terug in de muziek en richtte zijn eigen label op, Train Wreck Records. Bij deze platenmaatschappij bracht hij nog enkele platen uit. Chip Taylor overleed in een hospice, twee dagen na zijn 86e verjaardag.
https://nos.nl/l/2607777

Schrijver en presentator Milouska Meulens dit jaar auteur Kinderboekenweekgeschenk

https://nos.nl »
Wed, 25 Mar 2026 08:20:56 +0100

Schrijver en presentator Milouska Meulens (52) schrijft dit jaar het Kinderboekenweekgeschenk genaamd Terug naar de schoenenboom. Dat heeft boekenkoepel CPNB bekendgemaakt. De Kinderboekenweek wordt voor de 72e keer georganiseerd en vindt tussen 30 september en 11 oktober plaats. Het thema is dit jaar Spot aan!, met speciale aandacht voor zang, dans en theater. De week is bedoeld om kinderen te enthousiasmeren voor lezen. Het Boekenweekgeschenk heeft een oplage van ruim 300.000 exemplaren en klanten krijgen het cadeau in de boekhandel bij besteding van minstens 13,50 euro aan kinderboeken. "Aankomende Kinderboekenweek vieren we verhalen in de breedste zin van het woord", zegt CPNB-directeur Evelien Aendekerk. "Boeken en theater, zang en dans, beginnen allemaal met een verhaal." 'Verhalen van ons allemaal' Meulens werd bekend als presentator van het NOS Jeugdjournaal en presenteerde verschillende radio- en televisieprogramma's. In 2021 debuteerde de 52-jarige met het kinderboek Elin. Het jaar daarop verscheen Mondi, met tekeningen van illustrator Hedy Tjin. Die maakt ook het omslag en illustraties van het Kinderboekenweekgeschenk van dit jaar. Terug naar de schoenenboom gaat over een jongen die ieder jaar het eiland bezoekt waar zijn oma woont en daar samen met een buurmeisje probeert de verhalen van het eiland levend te houden. "Toen ik op Bonaire was voor de Kinderboekenweek van het Caribisch gebied kreeg ik het idee voor het boek", zegt Meulens. "Ik wandelde op de boulevard en kwam voorbij een boom waar allerlei schoenen en slippers in hingen". Ze vindt het belangrijk "dat verhalen, of deze nou worden opgeschreven of van mond tot mond worden doorverteld, van ons allemaal zijn." Harmen van Straaten maakt Prentenboek Illustrator en auteur Harmen van Straaten zit dit jaar 40 jaar in het vak en maakt het Prentenboek van de Kinderboekenweek. "Hij weet als geen ander humor over te brengen op jonge kinderen", zegt CPNB. In 2013 was Van Straaten al auteur van het Kinderboekenweekgeschenk en in 2023 kreeg hij het Gouden Boek, een prijs voor de bestverkochte boeken, voor zijn prentenboek Hé, wie zit er op de wc.? Het prentenboek Herrie in de tent is tijdens de promotieweek van het kinderboek te koop voor 7,99 euro. "Met Meulens en Van Straaten kiezen we voor twee makers die allebei op hun eigen manier laten ervaren hoe krachtig verhalen kunnen zijn."
https://nos.nl/l/2607732

Miljoenenclaim tegen komiek vanwege 'foute' vertaling van openingszin The Lion King

https://nos.nl »
Wed, 25 Mar 2026 03:18:35 +0100

"Nants'ingonyama bagithi Baba." Met die iconische zang in het Zulu begint de tekenfilm The Lion King. Ruim 30 jaar nadat Disney de kaskraker uitbracht is er nu een komiek aangeklaagd voor miljoenen dollars vanwege een vertaling van die openingszin. De Zimbabwaanse comedian Learnmore Mwanyenyeka vertaalde onlangs in een populaire podcast over Afrika de zin: "Kijk, daar is een leeuw. Oh mijn god." Dat zorgde voor hilariteit bij de makers van de podcast die dachten dat het iets diepzinnigs en plechtigs betekende. Het fragment uit de podcast dat viraal is gegaan: Maar de Zuid-Afrikaanse componist Lebohang Morake, artiestennaam Lebo M, kan er niet om lachen en zegt dat de tekst van het lied bewust verkeerd is vertaald. Volgens hem heeft het een culturele en symbolische betekenis en betekent de zin: "Eer aan de koning, we buigen allemaal voor de koning." De advocaten van Lebo M erkennen dat "ingonyama" letterlijk "leeuw" kan betekenen, maar wordt het in het lied gebruikt als een symbool voor een koning. Ze zeggen dat Mwanyenyeka dit bewust verkeerd heeft uitgelegd. Lebo M heeft de komiek daarom aangeklaagd voor het beschadigen van zijn reputatie, meldt het Amerikaanse persbureau AP. De componist zegt dat Mwanyenyeka de vertaling als feit presenteert en niet als grap. Daardoor zou hij zich niet kunnen beroepen op vrijheid van meningsuiting zoals bij satire, aldus de aanklacht. Ook vreest de componist dat zijn geloofwaardigheid en de lucratieve samenwerking met Disney wordt geschaad. Lebo M eist daarom meer dan 20 miljoen dollar schadevergoeding, plus nog eens 7 miljoen dollar extra als straf. In een reactie zegt de komiek dat hij het allemaal wel degelijk als grap bedoelt en dat hij fan is van Lebo M en het lied.
https://nos.nl/l/2607717

Friesland legt geurerfgoed vast: 'Mensen kijken vaak niet naar geuren'

https://nos.nl »
Tue, 24 Mar 2026 12:59:49 +0100

De zilte zeelucht van de Wadden of de weeïge walm van de stjonkfabryk. Zoet suikerbrood, een kruidige berenburg, het anijs van een dúmke. Plattelandsgeuren als het jarjen van mest of het drekslootje bij het fierljeppen. In Friesland begint vandaag onder de naam Een Neus voor Erfgoed een zoektocht naar het geurerfgoed van de provincie. "Het is nog een vrij nieuw idee om over geuren als erfgoed na te denken", zegt onderzoeksleider Inger Leemans, hoogleraar cultuurgeschiedenis aan de VU. "Mensen kijken niet vaak naar geuren, maar wij proberen uit te leggen dat die belangrijk zijn voor het dagelijks leven, voor je identiteitsvorming. Daar zijn we ons niet genoeg van bewust." "Het gaat over iets dat uniek is voor een bepaalde plek. Het is een conversatie over wat ons maakt en wat wij waardvol vinden. Het is heel uitdagend om mensen daarover aan het praten te krijgen. Wat zijn belangrijke geuren om je heen of de geuren van vroeger?" Friesland heeft deze primeur omdat de provincie er op initiatief van de BBB voor koos om "geuren en geluiden van het Friese platteland" op te nemen in de erfgoedagenda. Vandaag worden in Joure (waar de koffiefabriek te ruiken is als de wind goed staat) de plannen toegelicht. Maitiidsrook Er is anderhalf jaar uitgetrokken om in beeld te krijgen welke geuren mensen bij Friesland vinden horen. Een vragenlijst moet uitwijzen welke geuren met bepaalde plaatsen worden geassocieerd. Welke geuren hebben een betekenis voor iemand? Wat is de geur van culinaire tradities of religieuze rituelen? Welke geuren zijn inmiddels niet meer te ruiken? Daarnaast duiken de onderzoekers de archieven in om te kijken welke woorden er gebruikt worden en werden om geuren te omschrijven. "Hooi wordt heel veel genoemd en beschreven, de geur van grasland, hooiland", ziet Leemans nu al na een eerste blik. "Friezen gebruiken het woord maitiidsrook voor voorjaarsgeur. Die olfactorische component zie je in meer Friese uitdrukkingen." Leemans wijst erop dat de taal zich ook aanpast aan veranderende geuren. "Als je ziet dat een taal speciale woorden kent voor grasgeur, dan weet je dat dat belangrijke geuren zijn geweest. In de 17e eeuw had Nederland denk ik wel twintig verschillende woorden voor muffe geuren: vuns, duf, huim, heumig. Veel daarvan zijn we kwijtgeraakt omdat we die nu minder nodig hebben." Geurbieb Als zo het geurlandschap in kaart is gebracht, zullen de onderzoekers geurwandelingen, ruiksessies en neusconversaties organiseren om nog meer reacties van het publiek los te maken. Ook wordt er een geurtafel ontworpen om belevingen om te roepen. Uiteindelijk moet dat leiden tot een geurbibliotheek. "Dat is nog best lastig, want parfumeurs zijn eigenlijk getraind om parfumgeuren te maken, niet van dit soort omgevingsgeuren. De geur van een stal aan de Waddenzee wordt nog een pittige uitdaging." Het onderzoek moet "geur een volwaardige plek geven binnen erfgoedonderzoek, musea en archieven". Hoe dat er specifiek uit zal zien, wordt volgens Leemans nog naar gekeken. "Misschien kunnen we een geuren-Elfstedentocht houden."
https://nos.nl/l/2607632

Pentagon zet alle media de deur uit na reprimande door rechter

https://nos.nl »
Tue, 24 Mar 2026 09:18:13 +0100

Het Amerikaanse ministerie van Defensie zet alle journalisten het Pentagon uit in reactie op een ongunstige gerechtelijke uitspraak. De rechter had Defensie vorige week op de vingers getikt wegens het voortrekken van welgevallige media. Om dat voortaan te voorkomen, worden daarop nu alle journalisten op afstand gezet. Per direct is de Correspondents' Corridor in het gebouw gesloten, de kantoren waar journalisten al decennia gehuisvest waren om verslag te kunnen doen. In de toekomst wordt de pers ondergebracht in een bijgebouw elders op het terrein, per wanneer is nog niet duidelijk. Wie het hoofdgebouw in wil, moet een escorte aanvragen. Het Pentagon ligt overhoop met journalisten sinds er oktober vorig jaar een nieuwe persrichtlijn werd geïntroduceerd. Media zouden alleen nog een perspas krijgen als ze beloofden geen informatie meer te publiceren die niet officieel door het ministerie is vrijgegeven. Massale uittocht Veel gevestigde media spraken schande van dat dictaat. Het zou onmogelijk worden oorlogen wereldwijd kritisch te volgen als alleen de officiële lijn mag worden aangehouden. Slechts één van de 56 mediaorganisaties die bij de Pentagon Press Association zijn aangesloten ging akkoord. Het leidde tot een massale uittocht van traditionele media als The Washington Post, The New York Times en persbureaus AP en Reuters. Minister Hegseth gaf de plaatsen die daardoor vrijkwamen aan media die de regering-Trump uitgesproken gunstig gezind zijn, zoals een programma van Charlie Kirks Turning Point USA en Lindell TV van Trump-aanhanger Mike Lindell. Vorige week gaf de rechter The New York Times gelijk in een rechtszaak die de krant had aangespannen om weer toegang te krijgen. "Zeker in het licht van de inval in Venezuela en de huidige oorlog in Iran is het belangrijker dan ooit dat het publiek verschillende perspectieven krijgt over wat de regering doet", schreef rechter Friedman in zijn vonnis. 'Grondrechten geschonden' Friedman vond dat het beleid van het Pentagon grondrechten van de media schond, zoals de vrijheid van meningsuiting en het recht op gelijke behandeling. Dat is cruciaal voor het publiek "om te bepalen of men het overheidsbeleid wil steunen of ertegen gaat protesteren, en om een afgewogen keuze te kunnen maken op wie men gaat stemmen bij een volgende verkiezing". De Pentagon Press Association noemt de oplossing waar het ministerie nu op inzet "overduidelijk een schending van de geest en de letter van het vonnis". The New York Times is al bereid een stapje verder te gaan: "We stappen weer naar de rechter". Het Pentagon zegt dat dit de enige manier is om informatie geheim te houden en zo de nationale veiligheid te beschermen. Het is tegen de uitspraak van rechter Friedman in beroep gegaan. De afgelopen weken heeft minister Hegseth geregeld Amerikaanse media erop aangesproken dat ze niet patriottisch genoeg verslag doen van de oorlog tegen Iran. In plaats van zich te richten op de moeilijkheden die daardoor zijn ontstaan, zoals de hoge olieprijs en de sterker dan verwachte weerstand van Iran, zouden media meer over de Amerikaanse successen moeten schrijven, vindt hij.
https://nos.nl/l/2607605

Belgische striptekenaar Hermann (Jeremiah, Comanche) overleden

https://nos.nl »
Tue, 24 Mar 2026 07:55:42 +0100

De Belgische striptekenaar Hermann is op 87-jarige leeftijd overleden. Hij was bekend van realistische stripreeksen als Jeremiah, Comanche en Bernard Prince. De in de Ardennen geboren Hermann Huppen, zoals zijn volledige naam luidt, brak in de jaren zestig door als illustrator van de reeks Bernard Prince, met scenarist Greg. Omdat de hoofdpersoon als agent van Interpol per boot de wereld rondreist, kon Hermann zich uitleven in de exotische locaties die hij aandeed. Met Greg begon hij enkele jaren later de western Comanche, over een vrouw in het Wilde Westen. De rauwe stijl van de reeks sloot aan bij de spaghettiwesterns van die tijd, waarin de morele grijswaarden de eenduidige ethiek van de traditionele western vervingen. Zijn filmische kadrering maakten de gelijkenis compleet, zijn uitgever roemt zijn "ongeëvenaarde beheersing van stilte". "Deze twee series boden een realistischer en vooral volwassener benadering van strips", zegt zijn uitgever Lombard in een overlijdensbericht, "in een tijd waarin ze nog voornamelijk gericht waren op jonge lezers". Pessimistisch wereldbeeld Dat betekende niet dat Hermann volwassenen specifiek als zijn publiek zag. "Strip voor volwassenen? Dat is flauwekul", zei hij ooit tegen De Telegraaf. "Een goede strip is door iedereen te lezen." Hij mocht dan zelf zijn verhalen geschikt vinden voor 12-jarigen, die kregen wel een pessimistisch wereldbeeld voorgeschoteld. "Hoe langer ik leef, hoe minder ik het menselijk ras kan verdragen. Ik spuug erop. Ik zal gelukkig zijn om op een dag te sterven en niet meer terug te keren als mens. Ja goed, er zijn interessante en lieve mensen, maar hun aantal is beperkt." Eind jaren 70 besloot hij zelf tekeningen én scenario's voor zijn rekening te nemen in de postapocalyptische strip Jeremiah, over een door rassenoorlogen verscheurd Amerika. De stripserie werd begin deze eeuw losjes bewerkt tot een Amerikaanse tv-serie met Luke Perry in de hoofdrol. Met al dergelijke uiteenlopende genres op zijn naam waagde Hermann zich later ook nog aan de middeleeuwen in De Torens van Schemerwoude en in recente jaren aan het Romeinse Rijk in Brigantus. In totaal bracht hij volgens zijn uitgever ruim 120 titels uit. Hermann leed al twee jaar aan kanker. Vlak voor zijn dood rondde hij nog een laatste album af.
https://nos.nl/l/2607601